zebramug

Muggen die zijn blootgesteld aan anti-muggenmiddel DEET deinzen een paar uur later minder sterk voor het middeltje terug. De eerdere blootstelling maakt de mug minder gevoelig voor het geurtje dat normaal een sterk afstotende werking heeft.

Tot drie uur nadat muggen aan DEET zijn blootgesteld, heeft het middel effect en stoot het muggen dus af. Daarna werkt het middel lang niet meer zo afwerend. Dat blijkt uit onderzoek van London School of Hygiene & Tropical Medicine dat gepubliceerd werd in het blad PLoS ONE. “Om te bepalen hoelang het effect na die drie uur blijft, moeten we meer onderzoek doen,” zegt James Logan, één van de onderzoekers. Hoelang de mug de geur kan negeren is dus nog onduidelijk.

Ongevoeligheid
Ook al stoot het middel DEET de meeste insecten sterk af, voorgaande onderzoeken van Logan en zijn collega’s toonden al aan dat bepaalde vliegen en muggen ongevoelig worden voor het middel. Dit komt doordat zij een genetische verandering in hun geurreceptoren dragen die hen ongevoelig maakt voor de geur. De nieuwe resultaten onthullen de reactie en verandering van de mug die op korte termijn plaatsvindt. Het gaat dus niet om een genetische verandering.

Tijgermug
Voor het onderzoek gebruikten de onderzoekers de muggensoort Aedes aegypti . Vanwege de witte strepen worden deze muggen in de volksmond ‘zebramug’ of ‘Egyptische tijgermug’ genoemd. Ze staan bekend om het overdag bijten en kunnen onder andere het denguevirus, dat knokkelkoorts veroorzaakt, en het gele koortsvirus overdragen.

Regen? Daar geeft een mug niets om…

Antennes
Korte blootstelling aan DEET was al genoeg om de muggen minder gevoelig te maken voor dit middel. Drie uur na de blootstelling gingen de muggen ondanks de aanwezigheid van DEET af op warmte en mensenhuid. De onderzoekers denken dat de geurongevoeligheid samenhangt met de afgenomen gevoeligheid van de geurreceptoren aan de antennes van de mug door eerdere blootstelling. “We denken dat de muggen net zoals mensen wennen aan afstotende geuren. Omdat de reukzin van de mens erg verschilt van die van muggen is het mechanisme dat erbij betrokken is waarschijnlijk ook erg verschillend,” zegt Logan.

“Dit betekent niet dat we zouden moeten stoppen met het gebruik van antimuggenmiddelen. In tegendeel, DEET is een erg goed middel en een aanrader in gebieden met een verhoogd risico. We houden wel nauwlettend in de gaten hoe muggen reageren op de middelen zodat we hierop kunnen inspelen.”