Zelfs als de mug verder geen ziekteverwekkers bij zich draagt.

Dat suggereren experimenten die zijn uitgevoerd onder muizen. De onderzoeksresultaten zijn terug te vinden in het blad PLOS Neglected Tropical Diseases.

Speeksel
Wanneer een mug je bijt, pompt deze tegelijkertijd speeksel naar binnen. Dat speeksel zorgt ervoor dat het bloed niet stolt en de mug er voldoende van kan opzuigen. Wat er vervolgens gebeurt, weet iedereen wel: de mug kiest het hazenpad en je blijft met een jeukende muggenbult zitten. Die jeukende bult is het resultaat van een immuunreactie: jouw immuunsysteem reageert op de eiwitten in het speeksel van de mug. En het nieuwe onderzoek toont nu aan het immuunsysteem door die lichaamsvreemde eiwitten nog langer van de leg is dan gedacht.

Stiekem

Vaak merk je pas dat je door een mug gestoken bent als de mug allang weg is. Slechts zelden ben je er getuige van dat een mug er met jouw bloed vandoor gaat. Hoe dat komt?
Dat hebben onderzoekers vorig jaar uitgezocht. Het onderzoek wees uit dat muggen experts zijn in ‘stiekem opstijgen’.

Immuunreactie
Amerikaanse onderzoekers tonen aan dat in reactie op muggenbeten immuunreacties ontstaan die tot wel zeven dagen op rij standhouden. En die immuunreacties blijken bovendien in verschillende weefseltypen op te treden, waaronder de huid, beenmerg en het bloed.

Muizen
De onderzoekers trekken die conclusie op basis van experimenten met muizen. Ze rustten deze muizen uit met menselijke bloedstamcellen, waardoor deze componenten van een menselijk immuunsysteem verkregen. Vervolgens zorgden ze ervoor dat de muizen door muggen – die verder geen ziekteverwekkers bij zich droegen – gebeten werden. Het leidde tot meerdere immuunreacties, waaronder een toename van cytokinen (moleculen die een rol spelen in het afweersysteem en het activeren van bepaalde receptoren) en een toename van cytotoxische T-cellen (cellen die virussen of andere ziekteverwekkers doden).

Het onderzoek kan van groot belang zijn in de strijd tegen gevaarlijke ziektes die door muggen worden overgedragen. Denk aan malaria, zika of knokkelkoorts. Jaarlijks eisen door muggen overgedragen ziektes zo’n 700.000 levens. En eerder onderzoek heeft aangetoond dat de eigenschappen van de muggenbeet van invloed kunnen zijn op het verloop van deze ziektes. Zo blijken infecties onder muizen die ontstaan door een muggenbeet veel ernstiger te zijn dan wanneer dezelfde ziekteverwekkers middels een injectie worden toegediend. “Begrijpen hoe speeksel van muggen de interactie aangaat met het menselijk immuunsysteem helpt ons niet alleen de mechanismen achter de ontwikkeling van de ziekte te begrijpen, maar kan ook mogelijkheden bieden voor behandelingen,” aldus de onderzoekers.