muis

Ben je bang voor reuzenmuizen of gigantische cavia’s? Tip: ga nooit op een eiland wonen. Uit een nieuw onderzoek blijkt dat de kans dat een piepklein muisje transformeert in een reusachtige supermuis zeventien keer groter is op een eiland dan op het vasteland.

De Oryzomys couesi (boven) en de Tylomys panamensis (onder).

De Oryzomys couesi (boven) en de Tylomys panamensis (onder).

De resultaten komen overeen met een principe uit de evolutiebiologie, namelijk de wet van Foster (beter bekend als de ‘island rule’). De wet van Foster werd voor het eerst geformuleerd door J. Bristol Foster in een artikel in Nature in 1964. Foster bestudeerde 116 eilandsoorten en vergeleek deze met hun verwanten op het vasteland. Opvallend genoeg waren sommige eilandsoorten groter dan hun verwanten, terwijl andere gekrompen waren. Foster verklaarde dit door aan te nemen dat de groter geworden eilandsoorten groter werden door de afwezigheid van predators op een eiland, terwijl kleiner geworden soorten kleiner worden door de kleinere hoeveelheid voedsel op een eiland.

Biologen van de Duke universiteit hebben gegevens van meer dan zestig soorten knaagdieren geanalyseerd. Deze dieren leven op meer dan duizend verschillende plekken. Meer dan de helft van alle knaagdieren op 182 eilanden hoort bij de 2,5 procent grootste of 2,5 procent kleinste knaagdiersoorten.

Tam
Darwin merkte het honderdvijftig jaar geleden al op: dieren op eilanden leken wel tammer te zijn. Een nieuw onderzoek bevestigt dat nu én komt direct met een verklaring daarvoor.

Groot en klein
Een voorbeeld is de Oryzomys couesi. Dit knaagdier is op het eiland Cozumel gekomen via Mexico of Guatemala. Sommige populaties op Cozumel zijn nu twee keer zo groot dan hun verwanten op het vasteland. “En neem bijvoorbeeld de Peromyscus-muis; die is bijna twee keer zo groot op eilanden voor de kust van Vancouver dan op het Noord-Amerikaanse vasteland”, zegt bioloog Paul Durst.

Niet alleen de grootste, maar ook de kleinste knaagdieren leven op eilanden. Het gaat dan om eilanden met weinig voedsel, bijvoorbeeld hete, droge eilanden. Zo is de Aziatische driekleureekhoorn twee keer zo klein geworden sinds hij is gearriveerd op het Thaise eiland Koh Larn.