De smaakcellen kunnen alle smaken, met uitzondering van zout, detecteren.

Dat schrijven onderzoekers in het blad PLOS Genetics. Ze baseren zich op experimenten met smaakcellen afkomstig van de tong van muizen.

Multitaskende smaakcel
Het nieuwe onderzoek verandert onze kijk op deze smaakcellen radicaal, zo vertelt onderzoeker Kathryn Medler aan Scientias.nl. “Over het algemeen wordt aangenomen dat er verschillende groepen smaakcellen zijn die elk reageren op een specifieke smaakprikkel.” Zo heb je de type II-cellen die bitter, zoet en umami detecteren. En de type III-cellen die zure en zoute smaken detecteren. Wat Medler en collega’s nu hebben ontdekt, is een ‘multitaskende of broad responsive smaakcel’ die elk van deze smaakprikkels – met uitzondering van zout – kan detecteren.


Eerdere studies
Het idee dat er multitaskende smaakcellen bestaan, is weliswaar niet helemaal nieuw. Het passeerde jaren geleden al eens de revue, maar werd toen toch al snel van tafel geveegd. “Er zijn tien tot twintig jaar geleden verschillende studies uitgevoerd waarbij mensen in intacte smaakpapillen op smaakcellen stuitten die op meerdere smaakprikkels leken te reageren. Men concludeerde toen dat deze cellen waarschijnlijk input kregen van omringende cellen, maar niet direct op de verschillende smaakprikkels reageerden,” legt Medler desgevraagd uit.

Naast de reeds bekende typen smaakcellen, bleek er nog een compleet nieuw type op ontdekking te wachten: de Broad Responsive (BR) smaakcel, in staat om zowel zuur, zoet als umami en bitter te detecteren. Afbeelding: Jhanna Flora & Kathryn Medler.

Het nieuwe onderzoek
Medler en collega’s hebben in hun studie niet naar intacte smaakpapillen – die de verschillende typen smaakcellen herbergen – gekeken, maar naar individuele smaakcellen. “En wij tonen nu aan dat deze cellen echt op meerdere prikkels kunnen reageren, zonder dat daarbij input van andere cellen nodig is.”

Muizen
De onderzoekers maakten in hun studie gebruik van smaakcellen die te vinden zijn op de tong van muizen. “We voegden er een verf aan toe die verandert wanneer de cellen op een specifieke smaakprikkel reageren,” vertelt Medler. “Zo waren we in staat om de cellen te identificeren die gevoelig zijn voor verschillende prikkels.” Hoewel de experimenten zich tot smaakcellen van muizen beperken, denkt Medler dat ook mensen over deze multitaskende smaakcellen beschikken. “Het smaaksysteem van muizen lijkt heel erg op dat van mensen. Hoewel ik niet met zekerheid kan zeggen dat ook mensen deze multitaskende smaakcellen bezitten, voorspel ik afgaand op de overeenkomsten tussen de twee smaaksystemen wel dat dat zo is.”


Belangrijke cellen
De multitaskende smaakcellen kunnen vier van de vijf smaken detecteren. Alleen zout detecteren ze niet. Onduidelijk is nog hoe dat komt, zo vertel Medler. Wel staat inmiddels vast dat de nu pas ontdekte multitaskende smaakcellen een heel belangrijke rol spelen. “Onze data laten zien dat ze net zo belangrijk zijn voor het detecteren van bittere, zoete, umami of zure smaken als andere smaakcellen. Als deze multitaskende smaakcellen niet functioneel zijn, gedragen de muizen zich alsof ze water te drinken kregen in plaats van smaakprikkels. Dit suggereert dat ze niets proeven en dat input van beide celpopulaties (dat wil zeggen: de multitaskende smaakcellen en de specifieke smaakcellen) nodig is.” Experimenten onderschrijven dat. “We tonen ook aan dat het verlies van één van deze celpopulaties ervoor zorgt dat het brein niet geactiveerd wordt, wat erop wijst dat signalen van beide groepen cellen nodig zijn om de smaakinformatie naar het brein te sturen.”

Het onderzoek laat volgens Medler zien dat het detecteren van smaken een veel complexere aangelegenheid is dan gedacht. “De aanwezigheid van deze multitaskende cellen voorzien ons van nieuwe informatie over hoe smaaksignalen ‘gecodeerd’ en naar het brein verstuurd worden. Naarmate we meer over deze cellen te weten komen, gaan we ook beter begrijpen hoe smaakinformatie naar het brein verstuurd wordt. En dat is belangrijk, omdat smaak van grote invloed is op wat we eten.”