muziek luisteren

Door te kijken naar welke soort muziek een twaalfjarige luistert, kan worden voorspeld of deze jongere zich op zestienjarige leeftijd schuldig maakt aan criminele handelingen zoals winkeldiefstal. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek.

Wetenschappers van de Universiteit Utrecht bestudeerden meer dan 300 Nederlandse jongeren. De jongeren werden gedurende vier jaar gevolgd. De jongeren zijn grofweg in twee groepen in te delen: jongeren die op twaalfjarige leeftijd naar mainstreammuziek (top 40, klassiek, jazz) luisteren en jongeren die op twaalfjarige leeftijd naar niet-mainstreammuziek (heavy metal, hiphop, punk) luisteren. Kinderen uit de laatstgenoemde groep blijken een grotere kans te hebben om als zestienjarige klein crimineel gedrag te vertonen, zo vertelt onderzoeker Tom ter Bogt. “De risicogroep bestaat uit kinderen die op jonge leeftijd een onconventionele muzieksmaak hebben. Denk aan heavy metal, punk, gothic, hiphop, hardhouse of techno.”

Probleemgedrag
De resultaten verrassen ook de onderzoekers. “We verwachtten eigenlijk dat probleemgedrag op jonge leeftijd de grootste voorspeller zou zijn voor probleemgedrag op latere leeftijd. Dat is dus niet het geval: de muziekvoorkeur op jonge leeftijd voorspelt nog beter of een kind later probleemgedrag zal vertonen.” Zelfs wanneer er rekening wordt gehouden met de sociaal-economische achtergrond en de persoonlijkheid van jongeren, blijkt de muzieksmaak nog zeer goed te kunnen voorspellen of een jongeren later de fout in gaat. Dat schrijven de onderzoekers in het blad Pediatrics.

WIST U DAT…

…resusapen de beat in de muziek niet kunnen horen?

Marker
Muzieksmaak op jonge leeftijd blijkt een ‘marker’ te zijn. “Een indicator voor later klein crimineel gedrag, zoals winkeldiefstal, vandalisme of betrokkenheid bij vechtpartijen in het uitgaansleven.” Maar hoe ontstaat die indicatie? Of beter gezegd: hoe ontwikkelen kinderen een voorkeur voor een bepaalde muziek? Ter Bogt heeft daar wel een theorie over. Volgens hem zijn kinderen op jonge leeftijd nog niet echt in staat om regels te overtreden, omdat hun ouders en docenten ze nauwlettend in de gaten houden. Maar wanneer kinderen zich op hun eigen slaapkamer bevinden, kunnen ze wel naar muziek luisteren die hun voorkeur heeft. Ze ontwikkelen dan een voorkeur voor muziek die al dan niet mainstream is. Als ze ouder worden en ouders en docenten ze niet meer zo goed in de gaten (kunnen) houden, ontstaat er voor jongeren ruimte om de regels te overtreden. Met name kinderen die naar muziek luisteren die niet mainstream is, zoeken op dat moment gelijkgestemden op. Die gelijkgestemden gaan elkaar imiteren en elkaars gedrag versterken. Soms is dat gedrag normoverschrijdend. “Dit probleemgedrag dat zich binnen de groep heeft ontwikkeld, werkt besmettelijk: de één steekt de ander aan, waarna de gehele groep voor overlast kan zorgen.”

Positieve functies
Maar wat kunnen we er aan doen om te voorkomen dat het zover komt? De muziek die niet mainstream is, verbieden? “We weten uit onderzoek dat verboden zaken bij jongeren juist verboden vruchten worden,” stelt Ter Bogt. Een slecht idee, dus. Te meer omdat naar muziek luisteren jongeren ook goed kan doen. “Luisteren naar muziek heeft ook hele positieve functies, voor je stemming, voor omgaan met problemen en voor je kijk op de wereld en jezelf.”

Bovendien is het goed om te onthouden dat het kleine criminele gedrag waar de onderzoekers het over hebben, tijdelijk van aard is, zo benadrukt Ter Bogt. “Als jonge mensen de volwassenheid naderen is het wel afgelopen met de diefstalletjes of vechtpartijen.” Het criminele gedrag mag dan plaats maken voor verantwoordelijker gedrag, de liefde voor muziek die niet mainstream is, blijft tot op hoge leeftijd. “Mensen verliezen wel hun wilde haren, maar niet de liefde voor muziek.”