Maar wat is STEVE dan wel?

Amateur-fotografen leggen het bijzondere fenomeen al decennialang vast, maar in 2016 kregen wetenschappers er pas lucht van. We hebben het over STEVE: dunne bundels van paars en wit licht die soms aan de nachthemel verschijnen. Het doet zeker denken aan het poollicht, maar wetenschappers moeten nu concluderen dat dat het niet is.

Over STEVE
Fotografen brachten STEVE in 2016 bij wetenschappers onder de aandacht. Toen was al duidelijk dat er de nodige verschillen zijn tussen het poollicht en STEVE. Waar het poollicht – als de weersomstandigheden gunstig zijn – eigenlijk elke nacht wel te zien is, wordt STEVE maar een paar keer per jaar gedetecteerd. Bovendien duikt het licht van STEVE ook dichter bij de evenaar op dan het poollicht (dat vaak alleen op hogere breedtes zichtbaar is). Oorspronkelijk gaven de fotografen het bijzondere verschijnsel – geïnspireerd door de film ‘Over the Hedge’ de naam Steve. Wetenschappers stelden later voor om er STEVE van te maken, waarbij het een afkorting werd die staat voor Strong Thermal Emission Velocity Enhancement.

Onbekend
“Onze belangrijkste conclusie is dat STEVE geen poollicht is,” stelt onderzoeker Bea Gallardo-Lacourt. “Dus op dit moment weten we er heel weinig van. En dat is cool, omdat fotografen het al decennialang kennen. Maar voor wetenschappers is het helemaal onbekend.” Wetenschapper Joe Borovsky, verbonden aan het Space Science Institute in Los Alamos, maar niet betrokken bij dit onderzoek is het met haar eens. “Dit is echt heel interessant, omdat we er nog geen grip op hebben en wanneer je een nieuw probleem te pakken hebt, is dat altijd opwindend. Je denkt dat je alles weet en dan blijkt dat dat niet het geval is.”

Satelliet
Poollicht ontstaat wanneer geladen deeltjes het bovenste deel van de atmosfeer binnendringen. Gallardo-Lacourt en collega’s wilden graag weten of die deeltjes een rol speelden in het ontstaan van STEVE. Ze bestudeerden daartoe een STEVE die in 2008 in Canada werd gesignaleerd. Ze verzamelden foto’s die vanaf de grond van deze STEVE waren gemaakt en bestudeerden data verzameld door NOAA’s Polar Orbiting Environmental Satellite 17 die op het moment dat STEVE ontstond, precies over het gebied vloog. Uit de door de satelliet verzamelde gegevens bleek dat er op het moment dat STEVE gedetecteerd werd, boven Canada geen geladen deeltjes het bovenste deel van de atmosfeer binnendrongen. Het wijst erop dat STEVE niet tot het poollicht gerekend kan worden, maar op een heel andere manier ontstaat.

Grote vraag is natuurlijk hoe STEVE dan het levenslicht ziet. De onderzoekers zijn vastberaden dat nu uit te gaan zoeken. Zo willen ze gaan kijken of snelle ionen en hete elektronen in de ionosfeer wellicht de gloed veroorzaken. Eerder onderzoek toonde aan dat snelle ionen en hete elektronen door de ionosfeer bewegen op de plek waar STEVE ontstaat. Onduidelijk is echter nog of er een verband is tussen die deeltjes en het nu nog mysterieuze verschijnsel.