veren

Twee woorden en een hashtag. Meer hoefde regisseur Colin Trevorrow niet te twitteren om ervoor te zorgen dat een groot deel van de wetenschappelijke wereld over hem heenviel. No feathers #JP4 en de boze paleontologen melden zich bij de vleet. Terecht?

Wie de afgelopen maanden met de kop in het zand heeft gezeten of zich simpelweg niet interesseert voor de wondere wereld die showbusiness heet, heeft het waarschijnlijk gemist. Al die mensen breng ik vandaag met alle liefde op de hoogte van een ontwikkeling die de één zal toejuichen en de ander met afschuw zal aanschouwen: er komt een Jurassic Park deel vier. Voor wie erover twitteren wil: de bijbehorende hashtag is #JP4.

De regisseur en zijn tweet
Halverwege maart werd ook bekend wie het vierde deel met daarin vanzelfsprekend weer een hoofdrol voor de dinosaurus, gaat regisseren. Die eer viel meneer Colin Trevorrow te beurt. En nog geen week nadat het nieuws van zijn benoeming als regisseur wereldkundig werd, besluit meneer Trevorrow zichzelf ook even in het land der wetenschappers bekend te maken. Hij geeft er – middels twitter – een visitekaartje met die twee woorden en de hashtag af.

De paleontologen en hun woede
Nou, en die kennismaking brengt wat te weeg. Paleontologen – kalme mensen die normaal gesproken enkel opgewonden raken van dingen die minstens zestig miljoen jaar oud zijn – buitelen over de 36-jarige regisseur heen. Geen veren! Waanzin!

WIST U DAT…

…er ook in de film Batman wel wat wetenschappelijke onjuistheden zitten? Zo is zijn cape veel te klein!

Nieuw bewijs
In eerste instantie lijkt die woede misschien wat gek. Waarom is het na drie delen Jurassic Park met daarin voornamelijk naakte dinosaurussen opeens een probleem dat ook in het vierde deel gigantische naakte reptielen schitteren? Dat heeft alles te maken met ontwikkelingen in de paleontologie. De laatste jaren stapelt het bewijs dat de meeste dinosaurussen over veren beschikten, zich namelijk op. In de zomer van vorig jaar kwam er zelfs een onderzoek uit dat er voorzichtig op wees dat alle dinosaurussen veren hadden. Waar ze ze precies voor gebruikten, weten we niet. Maar het lijkt aannemelijk dat in ieder geval sommige soorten hun veren gebruikten om partners te versieren. Hoewel het bewijs overweldigend is en ook van toepassing is op de soorten dinosaurussen die straks ongetwijfeld in Jurassic Park IV schitteren, kiest Trevorrow er – zo getuige zijn tweet – voor om al dat wetenschappelijk geweld links te laten liggen en de dino net als in de vorige delen naakt af te schilderen. Paleontoloog Mark Witton is één van de wetenschappers die er maar niet over uitgepraat raakt. “(De film Jurassic Park IV, red.) mist een fantastische kans om moderne concepten binnen de paleobiologie omtrent dinosaurussen met een groot publiek te delen,” zo schrijft hij op zijn blog naar aanleiding van Trevorrows tweet. “Met veren beklede dino’s in JP IV zou de stapsgewijze processen waarmee de wetenschap werkt, kunnen laten zien.” En niet alleen de wetenschap is gebaat bij ‘aangeklede’ dino’s. “De JP-franchise zou er waarschijnlijk wel bij varen als er met veren beklede soorten in voorkomen aangezien de serie duidelijk behoefte heeft aan nieuwe ideeën en inhoud. (…) De introductie van veren kan het JP-verhaal wat nuance geven en de overbekende figuren spannender maken.” En Witton is niet de enige paleontoloog die zich druk maakt om de tweet van Trevorrow. “Ik ben boos over de manier waarop kennis in de wind wordt geslagen,” zo vertrouwt paleontoloog Darren Naish aan een journalist van New Scientist toe. “Het (de film met daarin dino’s zonder veren, red.) versterkt het beeld dat dinosaurussen allemaal draken, buitenaardse dieren waren die helemaal niet op moderne dieren leken.”

Gebruikten de dino's hun veren om een partner te versieren? Wellicht! Afbeelding: University of Maryland.

Gebruikten de dino’s hun veren om een partner te versieren? Wellicht! Afbeelding: University of Maryland.

Educatief
Zo op het eerste gezicht lijken de wetenschappers een punt te hebben. Een film zonder veren geeft mensen een verkeerd beeld van de werkelijkheid. Maar we moeten ook eerlijk zijn: Jurassic Park is geen documentairereeks. “Ja, ja, ja, ik weet dat deze film niet gemaakt wordt om mensen iets te leren, maar ik denk echt dat met veren beklede dinosaurussen velen ten goede zou komen,” aldus Witton. En toch blijft het eigenaardig. Vooral wanneer we de hele veren-problematiek even in de juiste context plaatsen. We hebben het hier namelijk over een film met daarin een hoofdrol voor gekloonde dinosaurussen die naakt worden afgebeeld. En waar struikelt de wetenschappelijke wereld over? Over het ontbreken van de veren. Zijn er dan niet meer aspecten in deze film die in strijd zijn met de wetenschappelijke consensus. Bijvoorbeeld, ik noem maar iets, het klonen van dinosaurussen? Suggereerde recentelijk onderzoek niet dat het klonen van dinosaurussen onmogelijk is? Het lijkt erop dat paleontologen er goed aan doen Jurassic Park IV te laten voor wat het is. Een film met daarin gekloonde, naakte dinosaurussen met een voorliefde voor mensenvlees is nu eenmaal niet het meest educatieve platform dat een wetenschapper zich wensen kan.

WIST U DAT…

…kinderen de T. rex stelselmatig verkeerd tekenen? Lees hier waarom!

We kunnen net doen alsof de hele ophef rond Jurassic Park IV nieuw onder de zon is. Maar laat u niets wijsmaken. De geschiedenis herhaalt zich voortdurend. En voortdurend zien we dat de wetenschap zegeviert. En wel door te blijven wetenschapperen: hypotheses te toetsen, waar nodig aan te passen, opnieuw te toetsen en zo te komen tot een gefundeerd oordeel over een bepaalde kwestie. En terwijl sommige mensen blijven hangen in oude denkbeelden, blijft de wetenschap groeien. We zagen het in de Middeleeuwen toen mannen als Galileo met conclusies kwamen die haaks stonden op het Rooms-Katholieke wereldbeeld en we zien het vandaag de dag wanneer paleontologen strijden tegen de ‘pausen’ van de showbusiness, zoals Trevorrow. Het zijn dingen die tijd kosten. Laat Trevorrow daarom maar een spannende film maken die vermakelijk is, maar kant noch wal raakt. Dan blijven wij het laatste nieuws over de bevederde dinosaurussen wel brengen. Net zo lang tot iedereen – ook de wetenschappers zelf! – weet hoe het werkelijk zit. Het kan even duren, maar uiteindelijk zal iedereen weten hoe de dinosaurussen er werkelijk uitzagen. Net zoals iedereen tegenwoordig weet dat de aarde om de zon cirkelt. En net zo min als Galileo en de mensen na hem de showbusiness nodig hadden om dat laatste wereldkundig te maken, hebben wij het witte doek en Trevorrows welwillendheid nodig om de kijk op de dino te wijzigen.