Een verblijf in de ruimte heeft beperkte effecten op het DNA.

Eind vorige week ontstond er enige reuring omtrent een voorlopig onderzoek naar het DNA van Mark en Scott Kelly. De twee mannen zijn een eeneiige tweeling, verbleven beiden enige tijd in de ruimte en waren de proefkonijnen tijdens NASA’s Year in Space-experiment. Tijdens dit experiment bracht Scott een jaar in het internationale ruimtestation door, terwijl zijn broer op aarde bleef. Voorafgaand, tijdens en na het experiment werden hun lichamen tot in detail gemonitord om helder te krijgen welke effecten de ruimtevaart op het menselijk lichaam heeft.

Telomeren zijn een soort beschermende kapjes aan het uiteinde van een chromosoom. Ze worden normaliter korter naarmate mensen ouder worden.

Telomeren
Vorig jaar werden de eerste resultaten van dit experiment al bekend gemaakt en recent konden onderzoekers verschillende van deze voorlopige resultaten bevestigen. Zo acht men nu bewezen dat een verblijf in de ruimte ervoor zorgde dat de telomeren (zie kader) van Scott langer werden in de ruimte. De meeste van deze telomeren werden binnen twee dagen nadat Scott weer op aarde terugkeerde, weer korter.

DNA
De reuring was echter te doen om heel andere onderzoeksresultaten waar in 2017 al op gezinspeeld werd, maar die nu bevestigd konden worden. Die onderzoeksresultaten draaiden om het DNA van Scott en Mark. De genen van Scott bleken zich in de ruimte namelijk anders te gedragen dan die van Mark op aarde. 93% van de genen van Scott gingen zich na landing op aarde weer normaal gedragen. Maar de resterende 7% niet, wat suggereert dat een verblijf in de ruimte langdurige effecten heeft op het DNA. Het gaat dan onder meer om genen die een rol spelen in het immuunsysteem en DNA-herstel.

Op basis van die voorlopige onderzoeksresultaten stelden verschillende media dat Mark en Scott niet langer een identieke tweeling waren: hun DNA zou voor 7% verschillen. Maar NASA laat nu in een verklaring weten dat de resultaten verkeerd geïnterpreteerd zijn: “Mark en Scott Kelly zijn nog steeds een identieke tweeling; Scotts DNA is niet fundamenteel veranderd. Wat onderzoekers wel geobserveerd hebben, zijn veranderingen in de genexpressie, dat is de manier waarop het lichaam op de omgeving reageert.” De waargenomen veranderingen zijn bovendien waarschijnlijk niet zo heel schokkend, maar vergelijkbaar met veranderingen die mensen op aarde ondergaan wanneer ze zich aan een stressvolle opdracht – zoals het beklimmen van een berg of het duiken in zee – wagen. “Deze verandering in de genexpressie is minimaal,” onderstreept NASA. Tegelijkertijd erkent de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie dat het onderzoek naar de effecten die de ruimtevaart op moleculair niveau op het lichaam heeft, nog in de kinderschoenen staat. Meer resultaten van het Year in Space-experiment worden later deze zomer verwacht.