Maar waar is die onfortuinlijke maanlander nu?

Op foto’s, gemaakt door de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) is geen spoor te vinden van maanlander Vikram. Dat heeft NASA bekend gemaakt.

Niets te zien
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie liet de LRO meerdere foto’s maken van de regio waar Vikram is gecrasht, in de hoop de lander – of wat daar nog van over is – te spotten. Maar zonder resultaat. En dus moeten we nog even wachten op de eerste foto’s van de onfortuinlijke lander.


Hier zie je een foto die LRO van het maanoppervlak heeft gemaakt. Ergens op deze foto zit Vikram verstopt. Afbeelding: NASA / Goddard / Arizona State University.

Foto’s van ISRO
ISRO heeft die foto’s ondertussen waarschijnlijk allang in bezit; enkele dagen na de crash liet de ruimtevaartorganisatie weten dat maanorbiter Chandrayaan 2 – die samen met Vikram naar de maan is gereisd – de lander had gefotografeerd. Die beelden zijn echter nooit vrijgegeven.

Verstoppertje
NASA is er wel van overtuigd dat Vikram zich ergens op de reeds door LRO geschoten kiekjes bevindt, maar momenteel simpelweg verstoppertje speelt. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wijst erop dat de foto’s in de schemering zijn gemaakt, waardoor oneffenheden op het oppervlak van de maan – van kraterwanden tot kliffen – langgerekte schaduwen op de maan werpen. “Het is mogelijk dat de Vikram-lander zich in de schaduw verstopt,” aldus NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie laat het er dan ook niet bij zitten. Volgende maand zal de LRO het gebied opnieuw, maar op een ander tijdstip en dus zonder de hinderlijke schaduwen, fotograferen. Hopelijk kunnen we dan eindelijk met eigen ogen zien wat er van Vikram geworden is.

Onderzoek
ISRO onthulde eerder dat de beelden die Chandrayaan 2 heeft gemaakt, laten zien dat de lander heelhuids is geland en dus niet in stukken is gebroken. Op basis daarvan hoopte ISRO dat de lander – ondanks dat het contact met de aarde verbroken werd – een zachte landing heeft gemaakt en het wellicht nog mogelijk was om contact te leggen. NASA is wat minder optimistisch en gaat vooralsnog uit van een harde landing. Gedetailleerdere beelden van de landingsplek zouden meer inzicht kunnen geven in wat de landing – hard of zacht – met Vikram heeft gedaan. Bovendien kunnen ze ongetwijfeld helpen bij het reconstrueren van de uiteindelijk fatale afdaling; ISRO maakte vorige week bekend dat het onderzoek naar wat er precies is fout gegaan, nog altijd loopt.


Contact
De hoop dat er nog contact met Vikram kan worden gelegd, lijkt ondertussen vervlogen. De lander – en het rovertje aan boord ervan – waren sowieso ontworpen om slechts één maan-dag (oftewel 14 aardse dagen) mee te gaan. Die zijn inmiddels verstreken.

Chandrayaan 2
Vikram moet dus als verloren worden beschouwd. Maar daarmee is de Chandrayaan 2-missie – waar de lander en rover deel van uitmaken – niet automatisch uitgelopen op een totale mislukking. Orbiter Chandrayaan 2 cirkelt nog altijd rond de maan en is inmiddels volledig operationeel, zo liet ISRO vorige week weten. Alles werkt bovendien naar behoren en Chandrayaan 2 zal zijn deel van de missie zoals gepland voortzetten.

Dat landen op de maan anno 2019 nog altijd een behoorlijke uitdaging is, bleek dit jaar al eerder. In april crashte ook de eerste private maanlander op onze natuurlijke satelliet. De LRO slaagde er kort daarna al in om de gecrashte lander te vereeuwigen (zie de afbeeldingen hieronder die de landingsplek voor en na de crash laten zien).

Afbeeldingen: NASA / GSFC / Arizona State University.

Tegenslagen zoals deze weerhouden mensen er niet van om naar de maan te gaan; zowel ruimtevaartorganisaties als ruimtevaartbedrijven werken momenteel aan verschillende maanmissies. Zo onthulde het ruimtevaartbedrijf Blue Origin eerder dit jaar een maanlander die in eerste instantie onbemand, maar in een later stadium ook bemand naar de maan kan worden gestuurd. En NASA is vastbesloten om al in 2024 mensen voor het eerst een vrouw op de maan te zetten en op termijn zelfs een heuse bemande maanbasis te bouwen. Ook ISRO laat zich niet uit het veld slaan; de plannen voor Chandrayaan 3 liggen al op de tekentafel. Tijdens deze missie zouden opnieuw een rover en lander naar het oppervlak van de maan worden gestuurd, dit keer met als doel om monsters te verzamelen nabij de zuidpool van de maan en deze terug te brengen naar de aarde.