Het instrument werkt snel én is heel gevoelig.

Onderzoekers van NASA en de universiteit van Hawaii hebben een nieuwe micro-Ramanspectrometer ontwikkeld. Dit is een instrument waarbij de interactie tussen laserlicht en een monster – bijvoorbeeld wat Marsgrond – gebruikt wordt om meer te weten te komen over de chemische samenstelling van het monster op microscopische schaal. Een dergelijk instrument kan verschillende organische stoffen detecteren. Denk bijvoorbeeld aan de in levende wezens terug te vinden aminozuren of mineralen die door biochemische processen zijn ontstaan.

Naar Mars of Jupiter
De nieuwe micro-Ramanspectrometer werkt aanzienlijk sneller dan bestaande soortgelijke instrumenten en is bovendien veel gevoeliger. “Onze instrument is één van de meest geavanceerde Ramanspectrometers ooit,” stelt onderzoeker M. Nurul Abedin. “Het pakt enkele belangrijke beperkingen die traditionele micro-Raman-instrumenten wel hadden aan en is ontwikkeld om dienst te doen als een ideaal instrument tijdens toekomstige missies waarbij rovers of landers worden ingezet om het oppervlak van Mars of Jupiters ijzige maan Europa te verkennen.”

Jupiters ijzige maan Europa wordt gezien als één van de beste kandidaten voor buitenaards leven. Onder de dikke ijskorst van de maan gaat namelijk een oceaan schuil waarin dat leven mogelijk prima kan gedijen. NASA werkt momenteel aan een missie naar de maan die erop gericht is om eventueel leven te detecteren. En ook de Europese ruimtevaartorganisatie ESA bereidt een missie naar Jupiter en zijn manen voor.

Straling
Met die doelstelling in gedachten moesten onderzoekers niet alleen een heel gevoelig en snel instrument ontwikkelen, maar ook een instrument dat geschikt is voor gebruik in de ruime. “We moesten er zeker van zijn dat het instrument heel klein en licht was, zodat het mee kan reizen aan boord van een klein ruimteschip dat efficiënt met zijn brandstof om moet gaan om in negen maanden naar Mars of zes jaren naar Europa te reizen. Het instrument moest ook werken met andere instrumenten aan boord van de rover of lander en niet worden aangetast door de heftige straling in de ruimte.”

Experimenten
En het lijkt erop dat dat gelukt is. Volgens de onderzoekers kan hun instrument een monster van vijf bij vijf millimeter binnen één minuut analyseren. Iets waar een bestaande Raman-spectrometer enkele dagen druk mee is. Het snelle instrument is bovendien heel compact en veel gevoeliger dan we van zijn bestaande soortgenoten gewend zijn. Experimenten wijzen uit dat het instrument wel raad weet met mineralen en stoffen die in verband kunnen worden gebracht met buitenaards leven – zoals zwavel, water en aminozuren. Binnenkort hopen de onderzoekers het instrument te testen onder omstandigheden die vergelijkbaar zijn met de omstandigheden op Mars en andere planeten.

Tot op heden is er geen bewijs gevonden dat er op andere plaatsen dan de aarde leven te vinden is. Wel hebben onderzoekers reeds verscheidene plekken gevonden waar leven tot de mogelijkheden lijkt te behoren (Europa) of wellicht ooit leven geweest is (Mars). Met behulp van het instrument dat nu ontwikkeld is, kunnen we wellicht in de nabije toekomst actief op zoek gaan naar sporen van leven op deze hemellichamen.