koud

Astronomen hebben met behulp van NASA’s ruimtetelescopen WISE en Spitzer de koudste bruine dwerg ooit ontdekt. De bruine dwerg is qua temperatuur vergelijkbaar met onze eigen Noordpool.

De bruine dwerg bevindt zich op ongeveer 7,2 lichtjaar afstand. “Het is heel opwindend om een nieuwe buurman van ons zonnestelsel te ontdekken die zich zo dichtbij bevindt,” stelt onderzoeker Kevin Luhman. “En gezien zijn extreme temperatuur zou deze ons veel moeten vertellen over de atmosfeer van planeten die vaak vergelijkbare lage temperaturen hebben.”

Bruine dwerg

Het leven van een bruine dwerg begint zoals dat van een ster. Alleen missen bruine dwergen de massa om kernfusie op gang te brengen en het heldere licht te produceren dat we van sterren gewend zijn. Ze worden daarom ook wel aangeduid als ‘mislukte sterren’.

Snel
Ruimtetelescoop WISE (Wide-field Infrared Survey Explorer) zag de bruine dwerg voor het eerst. “Dit object leek heel snel te bewegen, zo gaven de gegevens van WISE aan. Dat vertelde ons dat dit iets bijzonders was.” Want hoe dichterbij een hemelobject is, hoe sterker het lijkt te bewegen op de beelden. Om het bestaan van de bruine dwerg te bevestigen, doken onderzoekers in beelden gemaakt door Spitzer. En ook daar troffen ze de bruine dwerg aan.

Massa
De bruine dwerg heeft een massa die ongeveer drie tot tien keer groter is dan Jupiter. Met zo’n kleine massa zou het in theorie ook een gasreus kunnen zijn die uit zijn systeem is geknikkerd. Maar omdat bruine dwergen vaker voorkomen, gaan onderzoekers ervan uit dat het om een bruine dwerg gaat. Als dat inderdaad het geval is, is het één van de minst massieve bruine dwergen die we kennen.

“Het is opmerkelijk dat we zelfs nadat we het heelal vele decennia bestudeerd hebben nog steeds geen compleet overzicht hebben van de dichtstbijzijnde buren van de zon”

Temperatuur
De temperatuur van de bruine dwerg is laag: tussen de -48 en -13 graden Celsius. Daarmee is het de koudste bruine dwerg die tot op heden is ontdekt: eerdere extreem koude dwergen waren niet veel kouder dan kamertemperatuur.

“Het is opmerkelijk dat we zelfs nadat we het heelal vele decennia bestudeerd hebben nog steeds geen compleet overzicht hebben van de dichtstbijzijnde buren van de zon,” vindt onderzoeker Michael Werner. “Dit opwindende nieuwe resultaat laat de kracht zien van het verkennen van de ruimte met nieuwe gereedschappen zoals de infrarode ogen van WISE en Spitzer.”