De nieuwste Marslander moet onthullen hoe Mars zo’n 4,5 miljard jaar geleden is ontstaan.

Volgend weekend hoop NASA een gloednieuwe lander naar Mars te sturen. En het belooft een fantastische en baanbrekende missie te worden. Voor het eerst gaan we met Marslander InSight namelijk letterlijk een kijkje ín Mars nemen. “In zekere zin is het een soort tijdmachine,” aldus hoofdonderzoeker Bruce Banerdt. “Deze meet de structuur van Mars, die 4,5 miljard jaar geleden is ontstaan. Zo kunnen we teruggaan (in de tijd, red.) en de processen die Mars kort nadat deze uit de zonnenevel ontstond, gevormd hebben, begrijpen.”

Vijf meter diep
Om meer inzicht te geven in zulke grote vraagstukken is de lander met behoorlijk wat instrumenten uitgerust. Het meest opvallend is zijn ‘heat flow probe’. Deze sonde zal tot wel vijf meter diep in Mars gehamerd worden en moet vaststellen hoeveel warmte er uit het hart van Mars komt zetten en hoe die warmtebron in elkaar steekt. Op basis daarvan kan dan weer worden vastgesteld of de rode planeet uit hetzelfde materiaal als de aarde en de maan is opgebouwd.

Marsbevingen
Daarnaast beschikt InSight over een seismometer die ‘Marsbevingen’ vast moet leggen. Dit instrument is ongeveer zo groot als een volleybal en zal door de lander op het oppervlak van Mars worden gelegd. Daar kan het instrument niet alleen trillingen van marsbevingen detecteren, maar ook trillingen die ontstaan wanneer meteorieten op Mars botsen, waarnemen. Deze metingen zullen weer meer inzicht geven in de materialen waaruit Mars is opgebouwd. Mogelijk kan het instrument zelfs verraden of er vloeibaar water onder het Marsoppervlak huist en of er onder het oppervlak misschien mantelpluimen te vinden zijn.

Wiebel
Ook leuk: RISE, een instrument dat piepkleine variaties in de locatie van de lander kan meten. Je moet je voorstellen dat InSight op een vaste plek op Mars staat. Maar de locatie van de lander in de ruimte kan door kleine wiebelbewegingen van Mars wel veranderen. En RISE kan die veranderingen waarnemen. En die wiebelbewegingen kunnen weer onthullen hoe groot de kern van Mars is, welke elementen er naast ijzer nog meer in die kern te vinden zijn en of die kern vloeibaar is of niet.

Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Lancering
Vanaf zaterdag 5 mei zijn de omstandigheden om InSight naar Mars te slingeren gunstig. Bij slecht weer, kan de lancering tot 8 juni worden opgeschoven. De lander zal – ongeacht het moment waarop deze gelanceerd wordt – op 26 november op Mars landen. Daar zal de lander gedurende één Marsjaar – oftewel ongeveer twee aardse jaren – onderzoek doen.

Overigens reist InSight niet in zijn eentje naar Mars. Aan boord van de raket waarmee deze gelanceerd wordt, bevinden zich twee cubesats – kleine satellieten – die in het kielzog van InSight naar Mars reizen. Als alles volgens plan gaat, zullen deze satellieten de landing van InSight monitoren en informatie daarover naar de aarde sturen. Het betekent dat we sneller dan ooit inzicht zullen krijgen in de afdaling en landing van InSight.