Nadat 51 jaar geleden de bemande ruimtevaart begon, heeft NASA eindelijk iets gevonden wat de botten van astronauten in de ruimte tegen de nare gevolgen van verminderde zwaartekracht kan beschermen. En daarmee komt een verre ruimtemissie weer ietsje dichterbij.

Gezonde botten breken zichzelf af en vernieuwen zichzelf. Zolang dat afbreken en vernieuwen gelijk opgaat, is er niets aan de hand: de botten blijven even sterk. Maar in de ruimte – bijvoorbeeld in het ruimtestation – breken botten sneller af en vernieuwen ze zichzelf langzamer. Het resultaat: de dichtheid van de botten neemt af.

Sporten
En wat kunnen we daar tegen doen? Nieuw onderzoek komt eindelijk met een plan van aanpak. Experimenten tonen namelijk voor het eerst op overtuigende wijze aan dat een gezond dieet en sporten het skelet van astronauten fit kan houden.

Experiment
De onderzoekers bestudeerden de botten van verschillen astronauten voor- en nadat ze een tijd in het ruimtestation hadden vertoefd. Sommige astronauten waren voor 2006 naar het ISS afgereisd. Anderen daarna. Dat jaartal is belangrijk: in 2006 kwam het Advanced Resistive Exercise Device (ARED) naar het ISS. Dit apparaat creëert weerstand en stelt astronauten in staat om ook op plaatsen met verminderde zwaartekracht gewicht te heffen.

Lange missies

Ruimtevaartorganisaties hebben grote ambities. Zo zouden ze bijvoorbeeld graag mensen naar Mars sturen. Maar dat wordt een lange reis, waarbij astronauten dus ook langdurig aan de gevaren die de ruimte te bieden heeft, worden blootgesteld. Zwakkere botten is er daar één van. Als duidelijk wordt hoe we dit probleem kunnen verhelpen, komen de langere missies weer een stapje dichterbij.

Dichtheid
Uit het onderzoek blijkt dat astronauten die ARED gebruikten, er bij aankomst op aarde beter aan toe waren dan hun collega’s die het zonder ARED moesten doen. De dichtheid van hun botten liep niet terug, maar bleef even hoog. De astronauten braken hun botten wel versneld af, maar bouwden ze ook versneld weer op. Dat meldt het blad Journal of Bone and Mineral Research.

Vitamine
Waarschijnlijk ligt dat echter niet alleen aan het sporten. De astronauten die ARED gebruikten, kregen ook voldoende calorieën en vitamine D binnen. En daarvan weten we dat ze de gezondheid van botten bevorderen. Het is dus aannemelijk dat deze factoren – naast ARED – een rol spelen.

Nader onderzoek is noodzakelijk. Zo moet nog blijken of de botten van de astronauten die met ARED werkten ook echt net zo gezond zijn als toen ze nog op aarde rondliepen. Ook hoopt NASA de perfecte combinatie van een gezond dieet en trainingsprogramma te vinden, zodat de botten van astronauten optimaal beschermd worden.