Na de zware aardbeving die Japan in 2011 trof, werden er in het land meer meisjes dan jongens geboren, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Het suggereert dat er in stressvolle tijden al in de baarmoeder een natuurlijke selectie plaatsvindt.

Japanse en Amerikaanse onderzoekers bestudeerden de geboortecijfers van Japan tussen april 2006 en december 2011. Ze maakten daarbij onderscheid tussen gebieden die zwaar en minder zwaar door de aardbeving van maart 2011 getroffen waren.

Meer meisjes
Uit het onderzoek blijkt dat na maart 2011 in gebieden die dicht bij het epicentrum van de beving lagen, opvallend meer meisjes dan jongens geboren werden. In de gebieden die het sterkst getroffen waren door de beving kwamen 2,2 procent minder jongens dan meisjes ter wereld.

WIST U DAT…
…klimaatverandering er wel eens voor kan zorgen dat mannelijke sierschildpadden niet langer ter wereld komen?

Natuurlijke selectie
Eerdere onderzoeken toonden ook al aan dat in zware tijden veel meer meisjes dan jongens geboren worden. Grote vraag is natuurlijk: hoe kan dat? Er zijn twee mogelijkheden. Of er worden gewoonweg meer meisjes verwekt in zware tijden. Of er worden evenveel jongens als meisjes verwekt, maar de kans dat een bevruchting in zware tijden eindigt in een miskraam is groter als het een jongetje betreft. In het laatste geval zou dat betekenen dat er al in de baarmoeder een natuurlijke selectie plaatsvindt.

Beiden
Welke van deze twee mechanismen was in het geval van de Japanse aardbeving aan het werk geslagen? Beiden, zo schrijven de onderzoekers in het blad American Journal of Human Biology. Hoe weten ze dat? Nou, doordat de verhouding tussen het aantal geboren jongens en meisjes al direct na de beving, maar ook langere tijd na de beving niet meer klopte. Er kwamen kort na de beving al meer meisjes dan jongens ter wereld. Dat suggereert dat zwangerschappen waarbij een jongetje verwacht werd, vaker eindigden in een miskraam. Want als de beving ervoor zorgde dat er meer meisjes dan jongens verwekt werden, zouden de effecten daarvan pas op zijn vroegst negen maanden na de beving zichtbaar moeten zijn. “De resultaten onderschrijven de bewering dat natuurlijke selectie nog enkele mechanismen die de kans op een jongetje tijdens stressvolle periodes verkleinen, heeft behouden,” zo schrijven de onderzoekers. “Door de kans om zwanger te raken van een jongetje te verkleinen en door de kans op een miskraam wanneer men zwanger is van een jongetje te vergroten.”

Hoe zware tijden er exact voor zorgen dat vrouwen sneller zwanger raken van een meisje en een grotere kans hebben op een miskraam wanneer ze zwanger zijn van een jongetje, is onduidelijk. Een mogelijke verklaring voor het feit dat er meer meisjes verwekt worden, is dat de hoeveelheid testosteron van mannen in zware tijden afneemt. En daardoor zouden de zaadcellen die een Y-chromosoom met zich meedragen (en dus leiden tot een jongetje) zwakker zijn. Meer onderzoek zal moeten uitwijzen of deze hypothese klopt.