Wetenschappers hebben genetisch bewijs gevonden dat erop wijst dat moderne mensen en Neanderthalers tienduizenden jaren eerder dan gedacht al de lakens deelden.

Dat moderne mensen en Neanderthalers geslachtsgemeenschap hadden, is al lange tijd bekend. “We weten van Neanderthaler-DNA, ontdekt in de genomen van mensen buiten Afrika, dat Neanderthalers en mensen seks hadden,” vertelt onderzoeker Sergi Castellano. “Dat moet naar schatting minder dan 65.000 jaar geleden zijn gebeurd, rond de tijd dat populaties moderne mensen zich vanuit Afrika door Eurazië verspreidden.”

Genoom van de Neanderthaler
Maar nu hebben onderzoekers dus bewijs gevonden dat moderne mensen en Neanderthalers tienduizenden jaren eerder al seks hadden. Ze bestudeerden het genoom van een Neanderthaler wiens resten in een grot in het zuiden van Siberië werden teruggevonden. Ze stuitten vervolgens op bewijs dat suggereert dat moderne mensen een bijdrage hebben geleverd aan het genoom van deze Neanderthaler. “Dat is waarschijnlijk het resultaat van geslachtsgemeenschap die veel eerder in de geschiedenis plaatsvond,” stelt Castellano.

Een aparte groep moderne mensen
Hoe kan dat? De onderzoekers denken dat sommige moderne mensen Afrika al veel eerder verlieten en zich vervolgens met Neanderthalers mengden. Deze moderne mensen stierven later uit en behoren dus niet tot de voorouders van de mensen die we vandaag de dag buiten Afrika aantreffen en die het Afrikaanse continent zo’n 65.000 jaar geleden verlieten.

Dit schema brengt de theorie van de wetenschappers in beeld. Een groepje moderne mensen zou Afrika lang voor de moderne mensen waar onder meer de Europeanen vanaf stammen, verlaten hebben. Afbeelding: © Ilan Gronau.

Dit schema brengt de theorie van de wetenschappers in beeld. Een groepje moderne mensen zou Afrika lang voor de moderne mensen waar onder meer de Europeanen vanaf stammen, verlaten hebben. Afbeelding: © Ilan Gronau.

Homo denisova
Naast de Siberische Neanderthaler bestudeerden de onderzoekers ook het genoom van twee Neanderthalers afkomstig uit een grot in Kroatië en Spanje. Beide Neanderthalers bezaten geen DNA afkomstig van moderne mensen. Daarnaast bestudeerden de onderzoekers ook resten van een Homo denisova die in dezelfde grot als de Siberische Neanderthaler werd teruggevonden. Ook in dat genoom werd geen DNA afkomstig van moderne mensen teruggevonden. Dat wil niet zeggen dat moderne mensen nooit seks hadden met Europese Neanderthalers en H. denisova, zo benadrukken de onderzoekers in het blad Nature. Wel suggereert het dat de lijn van de Siberische Neanderthaler zich al van de lijn van zijn Europese familieleden had afgesplitst op het moment dat deze seks had met moderne mensen.

Jarenlang dachten onderzoekers dat de evolutionaire geschiedenis van de mens vrij eenduidig was. De ene mensachtige volgde de andere op en ooit kwam de moderne mens in één grote optocht vanuit Afrika naar Europa en Azië zetten. Maar de afgelopen jaren is wel duidelijk geworden dat de geschiedenis van onze soort veel ingewikkelder is. Meer weten over de laatste ontwikkelingen op dat gebied? Lees eens dit bijzonder interessante artikel van Rob Oele over hoe 2015 onze kijk op onze evolutionaire geschiedenis misschien wel voorgoed veranderd heeft.