Een bijzondere vondst in Kroatië suggereert dat de Neanderthalers er ook al stenenverzamelingen op nahielden.

Dat is te lezen in het blad Comptes Rendus Palevol. Het onderzoekspaper draait om een stuk kalksteen dat er volgens onderzoeker David Frayer bijzonder uit ziet. “Als wij het tijdens een wandeling hadden opgeraapt, hadden we het mee naar huis genomen,” vertelt hij. “Het is een interessant stuk steen.”

Anders dan de grot
De steen werd zo’n 100 jaar geleden reeds in een grot waar de Neanderthalers zo’n 130.000 jaar geleden vertoefden, teruggevonden. Maar nu pas zien onderzoekers er de waarde van in. Zo wijzen ze er ten eerste op dat de steen niet in de grot thuishoort. De grot bestaat namelijk uit zandsteen. En de steen bestaat uit kalksteen. Mogelijk pikten de Neanderthalers de steen een paar kilometer ten noorden van hun verblijfplaats op. Een andere mogelijkheid is dat de steen door water werd meegevoerd en dus naar de Neanderthaler toekwam.

WIST JE DAT…

…de meeste moderne mensen Neanderthaler-DNA bij zich dragen? Maar dat DNA zijn we kwijt aan het raken.

Uniek
Daarnaast lijkt geen enkel ander object dat in de grot is teruggevonden – en er zijn meer dan 1000 objecten ontdekt – op de steen. “De steen ziet eruit alsof deze belangrijk was,” vertelt Frayer. “We hebben alle verzamelde objecten nog eens bekeken om er zeker van te zijn dat er geen andere stenen zoals deze te vinden waren.”

Niet bewerkt
Bovendien is de steen niet bewerkt. “Het feit dat deze niet aangepast is, betekent ons inziens dat deze hier niet gebracht werd om als gereedschap benut te worden,” stelt Frayer. Wat verder opvalt is dat de bruinkleurige steen gekenmerkt wordt door allerlei zware lijnen. Wellicht viel dat ook de Neanderthaler op en wilde hij de steen daarom meenemen.

Eerder ontdekte dezelfde onderzoeksgroep tussen de spullen van de Kroatische Neanderthalers al klauwen van adelaars die verwerkt waren tot een soort sieraden. En nu dus deze steen die Neanderthalers wellicht puur vanwege zijn uiterlijk mee naar de grot voerden. Het vertelt ons iets over deze mensachtigen. “Mensen stelden vaak dat Neanderthalers geen oog hadden voor esthetiek en toch weten we dat ze op deze plek de klauwen van adelaars en stenen verzamelden. Op andere plekken hebben onderzoekers verzamelde schelpen gevonden en op die schelpen pigmenten aangetroffen.” Het wijst er allemaal op dat de Neanderthalers geen domme en lompe mensachtigen waren, maar in staat waren om objecten een bepaalde symboliek toe te dichten en die symbolische objecten ook te verzamelen. “Het onderschrijft een aantal recente onderzoeken die stellen dat Neanderthalers dingen deden waarvan we dachten dat alleen de moderne Homo sapiens ze deed.”