getijden

Nog anderhalve week en dan wordt de eerste drijvende getijdencentrale van Nederland gedoopt. De getijdencentrale krijgt een plekje nabij Texel en moet een schat aan waardevolle (wetenschappelijke) informatie opleveren.

De drijvende getijdencentrale lijkt nog het meest op een boot met een spitse voor- en achtersteven. Alle elektronica bevindt zich in het platform, waar het droog en veilig is. Onderaan het platform – op zo’n tien meter diepte – hangt een flinke turbine die de komende maanden hopelijk druk gaat draaien. “Het is een demonstratieproject,” legt Janine Nauw, verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) uit. Het NIOZ is één van de twaalf Nederlandse partijen die zich inzetten voor de ontwikkeling van het BlueTec Tidal Platform.

De locatie
Het platform zal op 9 april in Den Helder gedoopt worden en vervolgens geïnstalleerd worden in het Marsdiep. “Het is de bedoeling om aan klanten en andere geïnteresseerden te laten zien dat de drijvende getijdencentrale werkt. Vandaar dat er gekozen is voor een locatie dicht bij de kust, maar buiten de vaarwegen, waar tevens flink wat stroming staat.” Nauw hielp mee om de optimale plek voor de getijdencentrale te bepalen door in het Marsdiep – buiten de vaarweg – stromingsmetingen uit te voeren.

Uniek
De installatie van dit drijvende getijdenplatform is om meerdere redenen uniek. Zo is het de eerste getijdencentrale in Nederland. Ook het feit dat het platform drijft, is bijzonder. Meestal wordt de turbine in een frame aan de bodem vastgemaakt. Daarnaast is het platform uniek, omdat het zo ontwikkeld is dat het heel gemakkelijk vervoerd en geïnstalleerd kan worden. “Het platform bestaat uit drie elementen die los van elkaar blijven drijven en die terwijl ze drijven aan elkaar gekoppeld kunnen worden,” legt Nauw uit. Helemaal onderaan het platform hangt een turbine. “Een T100 van Tocardo (één van de partners binnen het project, red.). Die zal gedurende de pilot plaatsmaken voor een andere turbine van Schottel (eveneens een projectpartner, red.). En wanneer ook die turbine is getest, wordt er een nog grotere turbine onder aan het platform gehangen: de T200 van Tocardo.” Elke keer zal kritisch gekeken worden hoe deze turbines zich in het water handhaven.

Voordelen
Een getijdencentrale heeft overduidelijk grote voordelen. De opgewekte energie is niet alleen ‘groen’, de getijdencentrale is ook nog eens een heel betrouwbare energieleverancier.

Wetenschap
Zo’n eerste getijdencentrale dichtbij huis is ook vanuit wetenschappelijk opzicht machtig interessant. “Als NIOZ wilden we graag bij het project aanhaken, omdat we benieuwd zijn wat de getijdencentrale doet met de omgeving. Wat doet de getijdencentrale met de stroming? En welke gevolgen heeft deze voor de sedimentconcentratie? En welke effecten heeft de getijdencentrale op de bodem, met name op de plekken waar deze in de bodem verankerd zit?” Ook zal het NIOZ de golfhoogte, -lengte en -frequentie meten. Het levert naar verwachting een schat aan informatie op waarmee de industriële partners uit de voeten kunnen. “Het effect dat de verankering op de bodem heeft, vertelt bijvoorbeeld meer over hoe stabiel het systeem in de golven is. En informatie over de golven, wind en stroming geeft meer inzicht in de krachten waar het platform aan wordt blootgesteld.”

Vijftig huishoudens
Uiteindelijk moet het demonstratieproject dus niet alleen bewijzen dat een drijvende getijdencentrale werkt, maar ook aantonen hoe deze precies functioneert. Naar verwachting zal de getijdencentrale voor de kust van Texel op piekmomenten zo’n vijftig huishoudens van energie kunnen voorzien. Die energie wordt via een kabel die over de bodem loopt naar het land gebracht. “Die kabel wordt momenteel ingegraven,” weet Nauw. “En levert elektriciteit aan het NIOZ. Tevens worden onderzoeksdata via deze kabel aan land gebracht.”

De verwachtingen zijn natuurlijk hooggespannen. “Dit demonstratieproject is vooral bedoeld om potentiële klanten te laten zien dat het werkt en ervoor te zorgen dat die klanten de drijvende getijdencentrales straks elders ter wereld gaan inzetten. Hier in Nederland is de stroming door getijden mogelijk niet hoog genoeg om te kunnen concurreren met andere vormen van groene energie. Aan de andere kant is het systeem wel veel onderhoudsvriendelijker dan bijvoorbeeld een windturbine.” De twaalf partners binnen het project zien in ieder geval in gedachten hun drijvende platformen al op tal van plekken wereldwijd geïnstalleerd worden.