ei

Afgelopen nacht zijn de Ig Nobelprijzen uitgereikt aan wetenschappers die met hun studies mensen eerst aan het lachen maken en daarna aan het denken zetten. Vorig jaar waren er geen Nederlandse winnaars, maar dit jaar weer wel!

Een ei ontkoken
Verschillende wetenschappers hebben een prijs gewonnen. De scheikundeprijs ging naar onderzoekers Callum Ormonde, Colin Raston, Tom Yuan en nog een aantal anderen. Zij vonden een chemisch recept om een ei gedeeltelijk te ontkoken. Een artikel naar aanleiding van dit onderzoek verscheen in januari op Scientias.nl. Tijdens het ontkoken worden verstrengelde proteïnen ontward, waarna ze zich weer kunnen vouwen.

Een urinerende olifant

Een urinerende olifant

Ieder zoogdier plast in 20 seconden
De scheikundeprijs werd uitgereikt aan Patricia Yang, David Hu, Jonathan Pham en Jerome Choo. Zij kwamen erachter dat bijna alle zoogdieren hun blazen in ongeveer 21 seconden legen (+/- 13 seconden). Ook op Scientias.nl is dit artikel verschenen, namelijk in juli 2014. Onderzoekers trokken die conclusie nadat ze 32 verschillende diersoorten bestudeerden. “Het is mogelijk omdat grotere dieren langere plasbuizen hebben,” legt onderzoeker David Hu uit. “Het gewicht van de vloeistof in de plasbuis duwt de vloeistof eruit. En omdat de plasbuis lang is, neemt de stroomsnelheid toe.”

Iedereen zegt ‘huh’
De Ig Nobelprijs voor literatuur ging dit jaar naar een Nederlander, namelijk de Nijmeegse taalwetenschapper Mark Dingemanse. Hij kreeg de prijs samen met twee collega’s voor het ‘huh’-onderzoek. De onderzoekers ontdekten dat het woord ‘huh’ – of iets dat erop lijkt – in vrijwel iedere menselijke taal voorkomt. Overal ter wereld wordt ‘huh’ of ‘hè?’ gebruikt om een hapering in communicatie te repareren.

De man met 888 kinderen
Onderzoekers Elisabeth Oberzaucher en Karl Grammer kregen de Ig Nobelprijs voor wiskunde. Zij gebruikten wiskundige technieken om te bepalen of en hoe Moulay Ismaël Ibn Sharif – de keizer van Marokko – van 1697 tot 1727 maar liefst 888 kinderen kreeg. Uit het onderzoek bleek dat 65 tot 100 vrouwen voldoende waren om tot het grote aantal kinderen te komen.

Nederlanders
Het is niet de eerste keer dat een Nederlander een Ig Nobelprijs wint. In 2013 won Bert Tolkamp er één voor zijn onderzoek naar liggende koeien. Zijn belangrijkste bevindingen? Hoe langer een koe heeft gelegen, hoe groter de kans dat deze snel op zal staan. En als de koe eenmaal staat, is niet gemakkelijk te voorspellen wanneer deze weer zal gaan liggen.

Andere winnaars
Ook werd er een prijs uitgereikt aan onderzoekers die erachter kwamen dat veel directeuren graag risico’s nemen. Opvallend is dat veel directeuren in hun jeugd een natuurramp hebben meegemaakt (bijvoorbeeld een aardbeving, vulkaanuitbarsting of tsunami) waarna zij meer risico’s zijn gaan nemen. Een andere prijs ging naar wetenschappers die politieagenten meer geld gaven als ze geen smeergeld aannamen.

Zinloos onderzoek?
De Ig Nobelprijzen worden elk jaar uitgereikt aan ‘de meest nutteloze onderzoeken van het jaar’. Hoewel die onderzoeken ‘nutteloos’ lijken, zijn ze dat in feite niet. Ze zijn vaak laagdrempelig en ietwat grappig, waardoor mensen er interesse in hebben en dus weer even bezig zijn met wetenschap. De organisatie van de Ig Nobelprijs heeft dan ook een duidelijk doel voor ogen: mensen meer laten nadenken over wetenschap, wat het is en wat het kan betekenen.