alcatraz

In 1962 ontsnapten drie bankrovers uit de beroemdste gevangenis ter wereld: Alcatraz. Hoe het de gevangenen vergaan is, is onbekend. Maar Nederlanders tonen nu aan dat het mogelijk is dat de drie hun ontsnappingspoging overleefden.

Clarence Anglin, Frank Morris en John Anglin waagden het op 11 juni 1962 om het zwaarbewaakte gevangeniseiland Alcatraz met behulp van onder meer een zelfgeknutselde rubberboot te verlaten. Anno 2014 is de vraag nog altijd of het de mannen gelukt is om heelhuids aan wal te komen. Delftse onderzoekers stellen nu dat er een goede kans is dat de drie hun ontsnappingspoging overleefd hebben.

Stromingsmodel
De onderzoekers kwamen op het idee om de ontsnappingspoging van Anglin, Morris en Anglin te bestuderen toen ze bezig waren met een stromingsmodel voor de baai van San Francisco. Ze bedachten dat dit model ook wel eens inzicht kon geven in de overlevingskansen van de drie ontsnapte gevangenen. “Tot mijn verbazing was zoiets nooit eerder gedaan, behalve in een legendarische aflevering van het beroemde tv-programma MythBusters,” vertelt onderzoeker Rolf Hut. “De enige extra informatie die we nodig hadden, was die over de getijden in die nacht en die was gemakkelijk te vinden.”

Tijdstip van vertrek
Eigenlijk weten we vrij weinig over de ontsnappingspoging van de drie gevangenen. Zo weten we niet precies wanneer ze het gevangeniseiland verlaten hebben. Toch is dat tijdstip wel bepalend voor de overlevingskansen van de drie. De onderzoekers bedachten daar iets op. “We besloten om in het model elk half uur tussen 20.00 en 04.00 uur vijftig ‘boten’ te laten vertrekken vanaf een serie mogelijke ontsnappingsplaatsen op Alcatraz, om te kijken waar ze terecht zouden komen,” vertelt onderzoeker Fedor Baart. “We hebben een ‘peddelfactor’ toegevoegd aan de ‘boten’ omdat we aannamen dat de gevangenen zouden gaan peddelen als ze land in zicht hadden.”

“Als de gevangenen vóór 23.00 uur zijn vertrokken, hebben ze geen schijn van kans gehad”

De kansen
Uit het onderzoek blijkt dat de gevangenen wanneer ze vóór 23.00 uur vertrokken zijn, geen schijn van kans hebben gehad. “Door de sterke stromingen zouden ze dan namelijk op volle zee zijn terechtgekomen,” concludeert Baart. Wie een beetje vertrouwd is met het verhaal van de drie bankrovers zou de moed al laten zakken; aangenomen wordt dat de drie ergens rond 22.00 uur van wal gingen. Maar het onderzoek van de Nederlanders suggereert voorzichtig dat we die aanname moeten laten varen. Uit de simulaties blijkt namelijk dat men bij een vertrek na 23.00 uur zou mogen verwachten dat eventueel wrakhout dan terug zou drijven in de baai in de richting van Angel Island. En laat dat nu precies de plek zijn waar een peddel en persoonlijke bezittingen van de drie gevangenen zijn teruggevonden. “Als ze vertrokken zijn tussen 23.00 uur en middernacht, hebben ze een goede kans gehad om Horseshoe Bay ten noorden van de Golden Gate Bridge te bereiken.”

De onderzoekers benadrukken dat hun studie zeker niet bewijst dat de drie gevangenen hun ontsnappingspoging overleefden. “Maar met deze informatie uit de modernste en beste hydrologische modellen weten we nu wel zéker dat een succesvolle ontsnapping mogelijk was,” vertelt Hut. “Ook denken we dat de gevangenen later zijn vertrokken dan altijd is aangenomen, omdat een ontsnapping om 22.00 uur niet past bij de plaats waar de peddel is gevonden.”

De onderzoekers presenteren hun bevindingen morgen op de AGU Fall Meeting.