flux-collector

Nederlandse wetenschappers komen met een idee voor een nieuwe telescoop waarmee we mogelijk in 25 jaar tijd al in staat zouden moeten zijn om aanwijzingen voor buitenaards leven op te sporen.

Er zijn verschillende manieren waarop we buitenaards leven kunnen zoeken. Zo kunnen we bijvoorbeeld zoeken naar radiosignalen. SETI doet dat bijvoorbeeld. Maar we kunnen het ook over een andere boeg gooien en de atmosfeer van exoplaneten bestuderen. Wanneer zich op zo’n exoplaneet leven bevindt, mag men immers verwachten dat het leven de samenstelling van die atmosfeer beïnvloedt. Wij aardbewoners doen dat immers ook: onze dampkring bestaat voor twintig procent uit zuurstof. Dit is hier aanwezig, omdat planten het aanmaken. Als planten dat niet zouden doen, zou het zuurstof door oxidatie snel uit onze dampkring verdwijnen.

Ruimtetelescoop
In andere woorden: door op zoek te gaan naar zuurstof in de atmosfeer van aardachtige planeten, kunnen we wellicht buitenaards leven vinden. Het klinkt heel simpel. Maar dat is het niet. Want hoe kunnen we die zuurstof in de atmosfeer van andere planeten vinden? Niet vanaf onze aarde, want de zuurstof in onze eigen atmosfeer verstoort de waarnemingen. Lang dachten onderzoekers dan ook dat we ruimtetelescopen nodig hadden om dit onderzoek uit te voeren. Helaas ziet het er niet naar uit dat de mensheid zo’n telescoop de komende 25 jaar gaat bouwen.

Kans

Waar is de kans om buitenaards leven te vinden het grootst? Lees het hier!

Speciale techniek
Einde verhaal dus? Nee! Nederlandse wetenschappers komen nu namelijk met een idee voor een nieuwe telescoop die de waarnemingen wel vanaf de aarde zou kunnen doen. Het enige wat we daarvoor moeten doen, is een speciale techniek toepassen. “De manier om zuurstof in een exoplaneetatmosfeer te onderscheiden van die in onze eigen dampkring, is heel precies de golflengtes van de absorptielijnen meten,” legt onderzoeker Ignas Snellen uit. “Door de hoge snelheid van zo’n planeet ten opzichte van de aarde zullen de zuurstoflijnen Doppler-verschoven zijn, en daardoor niet samenvallen met die van onze eigen atmosfeer. Op deze manier hoeft de telescoop niet buiten onze dampkring te zijn, wat een enorme kostenbesparing oplevert.”

E-ELT
De onderzoekers tonen zelfs aan dat zuurstof in de dampkring van een aardachtige planeet – gezien tegen het licht van een rode dwergster – wellicht al met behulp van de E-ELT (European Extremely Large Telescope) kan worden waargenomen. “Maar dan moeten we wel geluk hebben,” merkt onderzoeker Remco de Kok op. “Alleen als buitenaards leven veelvuldig voorkomt en daardoor relatief dichtbij gevonden zal kunnen worden, kan deze telescoop dit doen. Zelfs de E-ELT is waarschijnlijk niet groot genoeg.”

Wat hebben we dan idealiter nodig om leven op te sporen? De onderzoekers denken aan relatief goedkope flux-collectoren. Flux-collectoren zijn grote spiegeltelescopen die niet in staat zijn om hele scherpe foto’s te maken, maar wel geschikt zijn voor spectroscopie (waarbij de wisselwerking tussen straling en stofjes ons veel over stoffen kan vertellen). “Met een aantal van zulke flux-collectoren, samen ter grootte van een paar voetbalvelden, kunnen we een statistische studie gaan doen naar buitenaards leven op de planeten bij onze buursterren,” vertelt Snellen. En dat kan al op korte termijn. “Er is nog een hele weg te gaan, maar dit zou wel binnen 25 jaar moeten kunnen.”