Drie Nederlandse onderzoekers hebben dit jaar een Ig Nobelprijs gewonnen. De prijsuitreiking was afgelopen nacht live te volgen tijdens de eerste Nederlandse Ig-Nobelnacht.

Op de Harvard University in Boston werd de psychologieprijs aan Anita Eerland en Rolf Zwaan uitgereikt. Zij kwamen erachter dat de Eifeltoren kleiner lijkt als u naar links leunt. Helaas kon het stel niet bij de uitreiking aanwezig zijn om uit te leggen wat daar precies de meerwaarde van is. Bioloog Frans de Waal sleepte de prijs voor anatomie in de wacht. Hij ontdekte dat chimpansees elkaar kunnen herkennen aan foto’s van hun billen.

Diamanten, koppen koffie en dode zalmen
Andere Ig’s die in de wacht werden gesleept waren onder andere de vredesprijs (voor het omvormen van oude Russische munitie naar diamanten), de prijs voor ‘dynamische vloeistoffen’ (voor het onderzoeken waarom koffie altijd spilt tijdens het lopen), neurologie (voor wetenschappers die hersenactiviteiten vonden bij dode zalmen), en scheikunde (voor het onderzoek naar waarom mannen in een bepaald Zweeds dorp plotseling groene haren krijgen).

Wist u dat…

… ‘Ig-nobelprijs’ staat voor het Engelse woord ‘ignoble’? Dat betekent ‘niet nobel’.

‘Eerst lachen, dan denken’
We schreven hier vorige week al over de Ig-Nobelprijzen, een award voor onderzoek dat u “eerst aan het lachen, en dan aan het denken zet.” Kees Moeliker won de prijs in 2003 voor zijn onderzoek naar de necrofiele neigingen van de homoseksuele eend. Maar hij was niet de enige die in het Stadsgehoor in Leiden sprak over zijn bijzondere paper.

Volle blaas
Zo gaf Mirjam Tuk uitleg over haar onderzoek. Zij won de Ig-Nobelprijs in de medische categorie, nadat ze uitvond dat u betere beslissingen neemt wanneer u een volle blaas heeft. “Dat klinkt misschien als apart onderzoek, maar ik denk liever dat het onderdeel is van de algemene vraag naar impulscontrole,” verklaart ze. Iets minder voor de hand liggend is het onderzoek van Pek van Andel. Die stopte een koppel in een MRI-scan en liet ze daar seks hebben. “Als we close-ups van onze hersenen kunnen maken, waarom dan niet van andere, hele menselijke lichaamsfunctie?”

In de Python
En dan zijn er natuurlijk nog de onderzoeken naar het leven van de microscopische bedwants, de zweetvoetengeurfetish van de malariamug, en astmagenezing door een ritje in de Python. De samenhang van de onderzoeken is volgens de wetenschappers dat ze “allemaal onderdeel zijn van de wetenschap. Hoe zinloos een onderzoek ook lijkt.”

Wist u dat…

… de Ig-Nobelprijzen altijd worden uitgereikt door echte Nobelprijswinnaars?

Gesmeerd brood
Tussen de bedrijven door kwamen diverse wetenschappers vertellen over hun eigen onderzoek, dat ter plekke gedemonstreerd werd. Zo bestaat er een groep die uitzoekt waarom brood toch altijd met de gesmeerde kant naar onderen valt. De oplossing daarvoor: Tafels zouden twee meter hoog moeten zijn. En natuurlijk konden mensen zelf experimenteren: Wat is de ideale manier om een koekje in thee te dopen?

Een traditioneel onderdeel van de Ig-Nobeluitreikingen zijn de ’24/7-wetenschappen’. Daarin krijgen wetenschappers 24 seconden om hun vakgebied zo goed mogelijk uit te leggen. Daarna moeten zij dit samenvatten in slechts 7 woorden. Hans Clevers, de nieuwe voorzitter van de KNAW, vatte deze avond samen hoe stamcelonderzoek werkt. Ook quantum-computerprofessor Carlo Beenakker en wetenschapsfilosoof Bas Haring lukte dit wonderbaarlijk goed. En een avond zoals de Ig’s zou niet compleet zijn als hij niet werd afgesloten met nog een typische Ig-Nobeltraditie, waarin werd gezocht naar ‘de wetenschapper met het langste haar’. Die prijs mochten wiskundige Boris en archeologe Maaike op hun conto schrijven.