Facebook wordt dit jaar gedomineerd door nep-nieuws. Nu is nep-nieuws nog enigszins herkenbaar. Nep-papers vormen een veel groter probleem.

De Canadese uitgevers Pulsus Group en Andrew John Publishing verkochten hun medische vaktijdschriften eerder dit jaar aan OMICS International, een Indiaas bedrijf. Nu blijkt dat papers tegen betaling worden geplaatst, zonder dat ze voldoen aan de hoge standaarden en beoordeeld worden door peers.

Nep-paper
Het Canadese medium Ottowa Citizen nam de proef op de som en publiceerde een paper in het Journal of Clinical Research & Bioethics. Het paper slaat helemaal nergens op. Het verhaal bevat citaten van Aristoteles, terwijl ieder vierde of vijfde woord is aangepast. Dit om anti-plagiaat-software te omzeilen. Veel woorden kloppen niet – bijv. Aristoteles’ woord ‘other’ is vertaald in ‘mother’ – maar toch staat het paper deze maand op deze ‘wetenschappelijke’ site. Simpelweg omdat ervoor betaald is. OMICS beweert dat het paper door peers (onafhankelijke auteurs) is goedgekeurd en dat het nieuwe inzichten geeft in filosofie, terwijl dat dus niet klopt.

Onzinnige papers

Ook veel andere papers in het vakblad van OMICS zijn slecht. In een paper vertelt een ‘wetenschapper’ over een grote fout die er is gemaakt in een ziekenhuis, waardoor een Pakistaans meisje om het leven kwam. Deze fout is verzwegen en de ouders van het meisje denken dat zij stierf aan een insectenbeet. In het paper gaat deze Santosh Kumar serieus in op de vraag of dit ethisch wel of niet kan.

Malafide uitgevers
Volgens Suzanne Kettley, uitvoerend directeur van Canadian Science Publishing, is het een groot probleem. “Malafide uitgevers nemen wetenschappelijke vakbladen en hun auteurs over, maar plaatsen vervolgens nep-papers door niet bestaande onderzoekers zonder dat deze stukken beoordeeld worden.”

De malafide uitgevers verdienen flink. Ze vragen enkele honderden tot duizenden dollars om een paper te publiceren, maar hebben geen kosten. Ze plaatsen een PDF-bestand op een website en het is klaar.

Slechte ontwikkelingen
Dit is ontzettend triest: voor wetenschappers die in het verleden een paper in het Journal of Clinical Research & Bioethics hebben geplaatst, maar ook voor de reputatie van de wetenschap in de breedste zin van het woord. Als we zelfs wetenschappelijke vakbladen niet langer kunnen vertrouwen, wat dan nog wel?

Controleer Beall’s List
Ondertussen gaat OMICS door en blijft dit bedrijf betrouwbare redacties overnemen. Jeffrey Beall van de universiteit van Colorado heeft een lijst gemaakt: Beall’s List. Op deze lijst staan alle wetenschappelijke vakbladen die beter gemeden kunnen worden.