De hoogste pieken zijn zo’n 6 kilometer hoog en moeten wel uit waterijs bestaan.

Toen ruimtesonde New Horizons in 2015 een expeditie naar Pluto deed, kwam het grote nieuws naar buiten: er bestaan daadwerkelijk torenhoge pieken en diepe valleien op zowel de ijzige dwergplaneet als op zijn grootste maan Charon. Na een aantal jaar van onderzoek zijn dan nu officieel de topografische kaarten van deze twee aldaar. De kaarten, evenals het proces om deze te maken, zijn terug te vinden in twee nieuwe onderzoeksartikelen gepubliceerd in het tijdschrift Icarus.

Beeld van de hoogste bergen op Pluto, de Tenzing Montes. Het heuvelachtige gebied achter de bergen is de ijsvulkaan Wright Montes. Het getoonde gebied is zo’n 500 kilometer breed. Foto: Lunar and Planetary Institute/Paul Schenk

Kaarten
Om de kaarten te maken, werden alle beelden van zowel de Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) als de Multispectral Visible Imaging Camera (MVIC) samengevoegd. En dit ging niet zonder slag of stoot. Voor dit werkje was een gedetailleerde uitlijning van oppervlaktekenmerken in overlappende afbeeldingen nodig. Door digitale analyse van stereobeelden, verkregen van beide camera’s, werden de topografische kaarten voor elke regio gemaakt. Over een periode van twee jaar stuurde New Horizons mondjesmaat de afbeeldingen die gebruikt werden naar de Aarde. De kwaliteit van de geografische-, en topografische kaarten werden hierdoor met elke nieuwe reeks beelden verbeterd.

Charon

Op Charon onthullen de topografische kaarten valleien nabij de noordpool die zo’n 14 kilometer diep zijn. In vergelijking, dit is dieper dan Marianentrog op Aarde. De equatoriale troggen die de grens vormen tussen de noordelijke en zuidelijke vlaktes op Charon, hebben een reliëf van zo’n 8 kilometer.

Ontdekkingen
Op de kaarten is goed te zien dat er op Pluto als op Charon veel verschillende landvormen voorkomen. Daarnaast bevestigen de kaarten dat de hoogste berg op de dwergplaneet de Tenzing Montes is, gevormd langs de zuidwestelijke randen van de bevroren stikstofijskap Sputnik Planitia. De steile ijspieken hebben hellingen van 40 graden of zelf meer. De hoogste piek is zo’n 6 kilometer hoog, wat vergelijkbaar is met de Kilimanjaro in Kenia. Waarschijnlijk bestaan Pluto’s bergen uit waterijs, om op die manier hun hoogten te behouden. Als de bergen namelijk uit eerder waargenomen vluchtig ijs zouden bestaan, waaronder methaan en stikstofijs, zouden de bergen instorten.

Daarnaast blijkt uit de topografische kaarten dat de ijskap in de 1000 kilometer lange Sputnik Planitia gemiddeld 2,5 kilometer diep is, terwijl de buitenste randen van de ijskap meer dan 3,5 kilometer onder Pluto’s gemiddelde hoogte liggen. Hoewel het grootste deel van de ijskap relatief vlak is, zijn de buitenranden de laagst bekende gebieden op de dwergplaneet. Daarnaast tonen de kaarten het bestaan van een mondiaal geërodeerd diep rif van meer dan 3000 kilometer lang. Deze loopt van noord naar zuid nabij de westelijke rand van de Sputnik Planitia. Deze trog is de langst bekende op Pluto en geeft aan dat er een grote breuk in het verre verleden heeft plaatsgevonden. Op de vraag waarom deze breuk zich alleen langs de lineaire lijn voordoet, hebben de onderzoekers nog geen antwoord.