vulkaan

Een nieuw onderzoek levert het beste bewijs voor hedendaagse vulkanische activiteit op Venus dat totnogtoe gevonden is.

Wetenschappers bogen zich over door ruimtesonde Venus Express verzamelde onderzoeksgegevens. Uit die gegevens blijkt dat op diverse plekken op het oppervlak van Venus de temperatuur zo af en toe sterk toeneemt. Het lijkt erop dat die temperatuurstijgingen veroorzaakt worden door lavastromen. “We komen met sterk bewijs dat erop wijst dat Venus vandaag de dag nog vulkanisch actief is,” vertelt onderzoeker James W. Head.

Riftzones en hotspots
Op de afbeelding bovenaan dit artikel zie je in het paars de riftzones. Langs deze zones bevinden zich dus mogelijk hotspots waaruit nog steeds lava stroomt. In het midden (in het rood) zie je de vulkaan Ozza Mons.

De plekken waar de temperatuur zo af en toe sterk toeneemt, variëren sterk in grootte. Sommigen zijn 1 vierkante kilometer groot, anderen meten meer dan 200 kilometer. De meeste plekken bevinden zich in een grote riftzone die Ganiki Chasma wordt genoemd. Een riftzone ontstaat doordat de korst – aangedreven door processen in de planeet – zich strekt en heet magma zich naar het oppervlak begeeft. Uit eerder onderzoek was al gebleken dat Ganiki Chasma geologisch gezien vrij jong is, maar nu pas wordt duidelijk hoe jong het gebied werkelijk is. “We wisten dat Ganiki Chasma het resultaat was van vulkanisme dat – in geologische termen – vrij recent plaatsvond, maar we wisten niet of het gisteren of een miljard jaar geleden was ontstaan,” vertelt Head. “De actieve afwijkingen die nu door Venus Express zijn waargenomen bevinden zich precies op de plekken waar we reeds jonge afzettingen hadden waargenomen en suggereren dat er nog steeds sprake is van activiteit.”

In 2010 ontdekte Venus Express al sporen van recente vulkanische activiteit. De ruimtesonde constateerde toen dat er op de hellingen van enkele vulkanen lavastromen te vinden waren die tussen enkele duizenden en enkele miljoenen jaren oud waren. Enkele jaren later stelden onderzoekers vast dat de hoeveelheid zwaveldioxide in het bovenste deel van de atmosfeer van Venus zo af en toe sterk toenam. Het suggereerde voorzichtig dat sommige vulkanen op de planeet nog steeds actief waren. Het nieuwe onderzoek van Head en zijn collega’s levert nieuw, en nog directer bewijs voor een vulkanisch actief Venus. “Dit is een belangrijke ontdekking die ons helpt om de evolutie van planeten zoals de onze beter te begrijpen.”