Een nieuw onderzoek bevestigt dat één van de meest complete skeletten die ooit van een Neanderthaler is teruggevonden, toebehoorde aan een rechtshandige exemplaar. En dat vertelt ons heel veel over het brein van deze mensachtige.

In 1957 troffen onderzoekers in Frankrijk één van de meest complete skeletten van een Neanderthaler aan. In de jaren zeventig bestudeerden ze het nog eens goed en toen ontstond de theorie dat de Neanderthaler rechtshandig was. Ze trokken die conclusie omdat de rechterarm van de Neanderthaler veel gespierder was dan zijn linkerarm.

Tanden
Nieuw onderzoek onderschrijft nu die studie. De onderzoekers bestudeerden de armen en schouders nog eens, maar keken ook naar krassen op de tanden van de Neanderthaler. “We hebben al wel eerder krassen op de tanden van Neanderthalers bestudeerd, maar in alle gevallen waren dit geïsoleerde tanden of tanden in kaken die niet direct geassocieerd konden worden met een skelet,” legt onderzoeker David Frayer uit. “Het is voor het eerst dat we het patroon dat we in de tanden zien kunnen vergelijken met het patroon dat we in de armen zien.”

Derde hand
De Neanderthalers gebruiken hun tanden als hun derde hand: ze hielden er dingen mee vast wanneer ze beide handen al in gebruik hadden. De onderzoekers keken met name naar de beschadigingen aan de snij- en hoektanden, zo meldt het blad PLoS ONE. De richting waarin deze beschadigingen lopen, wijzen erop dat de Neanderthaler objecten met de linkerhand vastgreep, en met de rechterhand sneed en af en toe raakten ze dan de tanden en lieten ze krassen achter.”

Lateraliteit
Dat deze Neanderthaler vooral zijn rechterarm gebruikte, is heel belangrijk informatie. Het wijst er namelijk op dat er toen al sprake was van lateraliteit (elke hersenhelft heeft eigen functies). Tegenwoordig is de linkerhersenhelft verantwoordelijk voor het aansturen van de rechterzijde van ons lichaam. Ook is deze hersenhelft verantwoordelijk voor onze taal. Dus als Neanderthalers voornamelijk rechtshandig waren, is het heel aannemelijk dat ze ook op het gebied van taal al ver ontwikkeld waren.

Onderzoek wijst erop dat deze Neanderthaler geen uitzondering was: zo’n 89 procent van alle teruggevonden Neanderthalers was waarschijnlijk rechtshandig. En daarmee lagen de verhoudingen onder de Neanderthalers niet heel anders dan nu onder moderne mensen het geval is: zo’n 90 procent van de wereldbevolking is rechtshandig.