brein

Gedachtelezen komt weer een stapje dichterbij dankzij werk van wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze ontwikkelden een wiskundig model waarmee ze in de hersenen kunnen ‘zien’ naar welke letter een proefpersoon kijkt.

De onderzoekers leerden een model hoe kleine meetvlakkes van twee bij twee bij twee millimeter – voxels genaamd – uit de hersenscans op losse pixels reageren. Het model combineert vervolgens alle informatie over de pixels uit die voxels en maakt een reconstructie van wat de proefpersoon ziet. In eerste instantie is die reconstructie niet zo heel goed leesbaar (zie hieronder).

Afbeelding: Radboud Universiteit Nijmegen.

Afbeelding: Radboud Universiteit Nijmegen.

Verbetering
Maar de onderzoekers pasten het model aan om die leesbaarheid te verbeteren. “We hebben het model voorkennis gegeven: zo zien letters eruit,” legt onderzoeker Marcel van Gerven uit. “Dat verbeterde de herkenning van letters enorm. Het model vergelijkt met welke letters de spikkels het meest overeenkomen en duwt dan de uitkomst van het plaatje in de richting van die letters. En dan komt de letter tevoorschijn (zie hieronder, red.), een echte reconstructie.”

Afbeelding: Radboud Universiteit Nijmegen.

Afbeelding: Radboud Universiteit Nijmegen.

Lezen als een kind
Eigenlijk leert het model dus letters in ons brein af te lezen. En dat doet het model op een manier die geïnspireerd is op hoe mensen leren lezen. Een kind dat niet kan lezen en een pagina met letters bekijkt, herkent de lijntjes op die pagina niet als letters. Dat lukt pas met voorkennis: als het kind heeft leren lezen.

Hoewel de resultaten van dit onderzoek al veelbelovend zijn, zijn de wetenschappers nog niet echt tevreden. “In ons vervolgonderzoek gaan we werken met een sterkere MRI-scanner,” vertelt onderzoeker Sanne Schoenmaker. “Door die hogere nauwkeurigheid van de MRI-scanner hopen we dan ook een hogere nauwkeurigheid in plaatjes te kunnen koppen. Nu koppelen we plaatjes van de letters aan 1200 voxels, straks willen we plaatjes van gezichten koppelen aan 15.000 voxels.”