tamiflu

Overheden sloegen het enkele jaren geleden massaal in: Tamiflu. Het griepmedicijn zou de kans op complicaties en ziekenhuisopname door toedoen van het griepvirus verkleinen en moeten voorkomen dat de griep zich verspreidde. Maar een nieuwe analyse toont aan dat Tamiflu die beloftes amper nakwam.

Die conclusie trekken onderzoekers van The Cochrane Collaboration, een onafhankelijk onderzoeksnetwerk en het British Medical Journal. De onderzoekers analyseerden onderzoeken waaraan in totaal 24.000 mensen deelnamen.

Korter ziek
Uit het onderzoek blijkt dat Tamiflu de periode waarin mensen griepverschijnselen vertoonden, verkortte met ongeveer een halve dag. Maar er werd geen bewijs gevonden dat het medicijn de kans op ziekenhuisopname of complicaties door de griep verkleinde. Onderzoek suggereert bovendien dat Tamiflu ervoor zorgde dat sommige mensen er niet in slaagden om zelfstandig voldoende antilichaampjes aan te maken om infecties te bestrijden.

Over Tamiflu

Tamiflu is de merknaam van het geneesmiddel Oseltamivir dat officieel griep bestrijdt en voorkomt. Nederland sloeg – net al vele andere landen – rond 2009 miljoenen doses aan om deze in te kunnen zetten tijdens griepepidemieën.

Preventief gebruik
Wanneer Tamiflu preventief gebruikt werd, bleek het de kans op symptomatische griep te verkleinen. Wel bleken mensen die het medicijn preventief gebruikten een verhoogde kans op hoofdpijnen en nierproblemen te hebben. Misschien wel één van de belangrijkste conclusies is dat er bovendien onvoldoende bewijs is dat Tamiflu ervoor zorgt dat de griep zich minder snel verspreidt. Daarmee is Tamiflu niet hét middel om een pandemie te bestrijden.

2009
Het is niet voor het eerst dat The Cochrane Collaboration zich over Tamiflu buigt. In 2009 deed het netwerk dat ook al. Toen stelde het dat het medicijn veilig en effectief was. Een conclusie gestoeld op een gebrek aan onderzoeksgegevens, zo stelt het netwerk nu. Pas recentelijk hebben de fabrikanten van Tamiflu hun onderzoeksgegevens vrijgegeven.

Robuust
“Dit is de meest robuuste, omvangrijke analyse van neuraminidase-remmers (waaronder ook Tamiflu valt, red.) dat bestaat,” stelt onderzoeker David Tovey. “Oorspronkelijk dachten we dat het ziekenhuisopnames en serieuze complicaties bestreed, maar het onderzoek toont aan dat niet bewezen is dat Tamiflu dat doet en het medicijn lijkt ook te leiden tot schadelijke effecten die in de oorspronkelijke studies niet ten volle werden gerapporteerd. Dit laat zien hoe belangrijk het is dat onderzoeksgegevens transparant en toegankelijk zijn.”

Hadden we deze informatie niet eerder moeten hebben? Jazeker. Maar Fiona Godlee, hoofdredacteur van British Medical Journal, het blad waarin de onderzoekers hun resultaten publiceren, benadrukt dat het eerder maar niet lukte om de handen op de gegevens te leggen. “Deze analyse is het resultaat van een jarenlange strijd om toegang en gebruik van onderzoeksgegevens die eerder niet gepubliceerd werden en zelfs verborgen werden gehouden. Het laat met zekerheid zien dat besluiten om een medicijn wel of niet aan te schaffen in de toekomst gebaseerd moet zijn op het complete plaatje, dus zowel gepubliceerd als niet-gepubliceerd bewijs.”