dino

Vlak voor een planetoïde zo’n 66 miljoen jaar geleden op aarde landde, kreeg onze planeet enorme vulkaanuitbarstingen te verstouwen. Dat blijkt uit onderzoek. Mogelijk speelden deze erupties (ook) een rol bij het uitsterven van de dinosaurussen.

Ooit waren dinosaurussen heer en meester op onze planeet. Maar zo’n 66 miljoen jaar geleden moesten ze het onderspit delven. Hoe? Daar hebben de meeste onderzoekers uitgesproken ideeën over. Het moment waarop de dinosaurussen uitstierven, viel namelijk ruwweg samen met het moment waarop een flinke planetoïde met grote snelheid op aarde insloeg. De inslag deed stof opwaaien dat vervolgens het zonlicht tegenhield, waardoor de temperatuur op aarde daalde en de gehele voedselketen op losse schroeven kwam te staan. Uiteindelijk stierven niet alleen alle dinosaurussen, maar in totaal meer dan 75 procent van alle soorten op aarde uit.

Uitbarsting
Maar mogen we de planetoïde wel de volledige schuld van deze massa-extinctie in de schoenen schuiven? Amerikaanse onderzoekers trekken dat in een nieuwe studie in twijfel. Ze dateerden Indiase gesteenten die getuigen van één van de grootste vulkaanuitbarstingen in de geschiedenis van onze planeet en concluderen dat die uitbarstingen eveneens ruwweg samenvallen met het moment waarop de dinosaurussen – en vele andere soorten – van de aardbodem verdwenen. Uit hun analyse blijkt dat deze enorme uitbarsting zo’n 250.000 jaar voordat de planetoïde op aarde insloeg begon en nog zo’n 500.000 jaar nadat de planetoïde op aarde was ingeslagen, doorging. In die periode kwam in totaal 1,5 miljoen vierkante kilometer aan lava vrij. Ook zouden tijdens de uitbarstingen chemische stoffen zijn vrijgekomen die de atmosfeer en de oceanen vergiftigden.

Net als nu
“Als onze modellen kloppen, hebben we het hier over iets wat ook vandaag de dag gebeurt: grote hoeveelheden koolstofdioxide die heel snel in de atmosfeer worden losgelaten,” legt onderzoeker Michael Eddy uit. “Dat kan uiteindelijk leiden tot verzuring van de oceanen, de dood van een significant deel van het plankton (de basis van de voedselketen) en als het plankton verdwijnt, dan heeft dat catastrofale gevolgen.”

Het onderzoek suggereert dat de planetoïde niet alleen verantwoordelijk was voor het verdwijnen van meer dan 75 procent van de soorten op aarde. “Ik denk dat het debat altijd blijft,” stelt onderzoeker Sam Bowring. “De inslag kan de oorzaak zijn geweest van de extinctie. Maar misschien werd het effect van de inslag wel versterkt door de vulkaanuitbarstingen.” Wetenschappers weten al langer dat rond het uitsterven van de dinosaurussen een enorme uitbarsting plaatsvond in wat nu India is. Maar die eruptie werd nooit exact gedateerd. Nu weten we wanneer die eruptie ongeveer plaatsvond. “Het verhaal dat nu ontstaat, suggereert dat beiden (de erupties en de inslag, red.) bij de massa-extinctie betrokken waren. Misschien was het einde van de dinosaurussen wel het resultaat van twee genadeslagen.”