Nog niet eerder konden we het maantje – dat veel wegheeft van een vliegende schotel – van zo dichtbij bewonderen.

Cassini scheerde begin deze maand langs Pan. Op het moment dat de afstand tussen de ruimtesonde en de maan het kleinst was, was Cassini slechts 24.600 kilometer van Pan verwijderd. Nog niet eerder kwam de sonde zo dicht bij Pan in de buurt.

Spectaculair
De scheervlucht leverde spectaculaire beelden op. Een aantal daarvan gaf NASA eerder deze maand al vrij (je kunt ze hier bekijken). Maar nu doet de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie er nog een schepje bovenop. En wel met twee verbluffend mooie kiekjes van Saturnus’ ‘vliegende schoteltje’.

Ander perspectief
De foto’s laten mooi zien hoe de kijk die Cassini op de maan had tijdens de scheervlucht veranderde. Links keek de sonde op het noordelijk halfrond van de maan, terwijl deze rechts tegen het zuidelijk halfrond aankeek.

Opvallend is natuurlijk de ‘lovehandle’ van Pan. Hoe is die nu precies ontstaan? Daarvoor moeten we even helemaal terug naar het begin: het ontstaan van Pan. Aangenomen wordt dat Pan ontstond in een jonge en veel dikkere A-ring. Materiaal uit die ring klonterde samen en vormde het maantje dat vervolgens – met zijn zwaartekracht – een deel van de A-ring schoonveegde. Dat deel noemen we de Enckescheiding. Toen de maan gevormd was en de Enckescheiding was schoongeveegd, was de A-ring inmiddels net zo dun geworden als deze nu is. Maar Pan bleef materiaal uit die ring naar zich toetrekken. Omdat de ring dunner was geworden, verzamelde dat materiaal zich echter alleen rond de evenaar van de maan. Hierdoor ontstond aldaar een flinke richel.