De orbiter heeft voor het eerst sinds deze zich in een baan rond Mars nestelde zijn instrumenten getest. De resultaten zijn veelbelovend.

De nieuwe sonde – een missie van de Europese en Russische ruimtevaartorganisatie – arriveerde in oktober bij Mars. Momenteel draait de Trace Gas Orbiter (TGO) in een sterk ovaalvormige baan rond Mars heen. Hierdoor is de afstand tussen de sonde en het oppervlak van de rode planeet soms heel klein (tussen de 230 en 310 kilometer) en soms heel groot (ongeveer 98.000 kilometer). De afgelopen dagen heeft de Marssonde terwijl deze zo rond Mars cirkelde voor het eerst zijn vier instrumenten getest.

Hier zie je de baan van de Trace Gas Orbiter. De kleurtjes geven aan welke instrumenten actief waren op het moment dat de orbiter zich in dat deel van zijn omloopbaan bevond. Afbeelding: ESA.

Hier zie je de baan van de Trace Gas Orbiter. De kleurtjes geven aan welke instrumenten actief waren op het moment dat de orbiter zich in dat deel van zijn omloopbaan bevond. Afbeelding: ESA.

Gassen
Het belangrijkste doel van de missie is het in kaart brengen van zeldzame gassen in de Martiaanse atmosfeer. Het gaat dan bijvoorbeeld om methaan, waterdamp en stikstofdioxide. Met name methaan is in de ogen van onderzoekers zeer interessant. De hoeveelheid methaan in de atmosfeer van Mars wordt namelijk continu aangevuld en onduidelijk is nog hoe dat kan. Op aarde wordt methaan voornamelijk door biologische activiteit (leven) in de atmosfeer gepompt. Dus je begrijpt: onderzoekers zijn zeer benieuwd of een soortgelijk scenario op Mars gaande kan zijn. De twee instrumenten die de gassen in de Martiaanse atmosfeer moeten gaan bestuderen – de Atmospheric Chemistry Suite (ACS) en Nadir and Occultation for Mars Discovery (NOMAD) – hebben nu dus hun vuurdoop gehad. En de eerste metingen zijn veelbelovend.

Neutronen
Hetzelfde geldt voor FREND, een neutronendetector aan boord van de Trace Gas Orbiter. Deze meet de neutronen die zich van het oppervlak van de planeet weg haasten. Deze neutronen ontstaan doordat kosmische straling op Mars stuit. Onder meer de snelheid van neutronen kan meer vertellen over de samenstelling van het Marsoppervlak en onthullen of er direct onder dat oppervlak wellicht water of ijs te vinden is.

Een kleine krater - diameter: 1,4 kilometer - die tegen de rand van een veel grotere krater 'aangeplakt' ligt. Afbeelding: ESA / Roscosmos / ExoMars / CaSSIS / UniBE.

Een kleine krater – diameter: 1,4 kilometer – die tegen de rand van een veel grotere krater ‘aangeplakt’ ligt. Afbeelding: ESA / Roscosmos / ExoMars / CaSSIS / UniBE.

Foto’s
En ook het Colour and Stero Surface Imaging System (CaSSIS) is voor het eerst in een baan rond Mars geactiveerd. Tijdens de eerste scheervlucht langs Mars heeft het systeem maar liefst elf foto’s van de rode planeet gemaakt. ESA noemt de kiekjes ‘indrukwekkend scherp’. “We zagen Hebes Chasma met 2,8 meter per pixel,” vertelt onderzoeker Nicolas Thomas. En dat is inderdaad indrukwekkend. “Je kunt het vergelijken met vliegen boven Bern terwijl je een snelheid hebt van 15.000 kilometer per uur en ondertussen scherpe foto’s maakt van auto’s in Zürich.”

“We zijn extreem blij en trots nu we zien dat alle instrumenten zo goed werken in de omgeving van Mars en deze eerste impressie is een fantastische opmaat naar meer,” stelt Håkan Svedhem, namens ESA. Op dit moment bevindt TGO zich nog in de testfase, pas eind volgend jaar zal deze daadwerkelijk wetenschappelijk onderzoek gaan doen. “We kijken ernaar uit om te zien wat deze geweldige orbiter in de toekomst allemaal gaat doen.”