De planetoïde blijkt koolstofhoudende chondrieten te bevatten.

Alweer bijna een jaar geleden hopte lander MASCOT voor een paar uurtjes rond op planetoïde Ryugu. De lander was uitgerust met maar liefst vier instrumenten, waaronder een camera waarmee MASCOT met succes twintig kiekjes wist te schieten. Onderzoekers hebben zich nu over deze afbeeldingen gebogen. En de foto’s bieden nieuwe aanwijzingen over de samenstelling en oorsprong van het gesteente dat zich aan het oppervlak van de planetoïde bevindt.

Categorieën
MASCOT wist tijdens zijn afdaling en sprongetjes het oppervlak van Ryugu goed in beeld te brengen. En na een grondige analyse van deze foto’s hebben wetenschappers de rotsen en keien die zich aan het oppervlak van Ryugu bevinden in twee categorieën geplaatst. Zo ligt de planetoïde bezaait met zowel donkere en ruwe, als lichte en gladde stenen. De onderzoekers concluderen dat beide type gesteenten redelijk gelijkmatig verdeeld zijn over het oppervlak. Dit bevestigt de theorie dat Ryugu gevormd is uit puin dat ontstond na een botsing met een ouder hemellichaam.


De eerste foto die lander MASCOT maakte tijdens zijn afdaling naar planetoïde Ryugu. Afbeelding: Jaumann et al., Science (2019)

Koolstofhoudende chondrieten
Maar dat is niet het enige wat de onderzoekers dankzij de foto’s wisten te ontraadselen. Bij nadere inspectie blijken er namelijk kleine, heldere, rode en blauwe puntjes op de afgebeelde rotsen te vinden te zijn. Met behulp van geavanceerde technieken ontdekte het onderzoeksteam dat deze ‘insluitsels’ waarschijnlijk het mineraal olivijn bevatten en vergelijkbaar zijn met die in koolstofhoudende chondrieten. Dit is een zeldzaam en primitief soort gesteente dat ook voorkomt in neergestorte meteorieten op aarde. Bovendien behoren deze koolstofhoudende chondrieten tot de oudste stenen die op onze planeet te vinden zijn. Dat dit soort stenen ook op Ryugu voorkomen, suggereert dat de planetoïde zich in de jonge jaren van het zonnestelsel heeft gevormd.

Hayabysa-2

Ruimtesonde Hayabusa-2 blijft nog wel eventjes bij Ryugu hangen. Aan boord van de ruimtesonde bevindt zich namelijk een rover – MINERVA II2 – die nog op het oppervlak van de planetoïde moet worden gezet. Dat gaat waarschijnlijk binnenkort gebeuren. Het is alweer de derde rover die Hayabusa2 op Ryugu achterlaat. Eerder zette deze al twee MINERVA-II1-rovers op de ruimtesteen. Deze rovertjes maakten meerdere foto’s op het oppervlak en verplaatsten zich daar ook door te springen.

Stof
De onderzoekers stuitten tijdens hun analyse van de foto’s op nog iets opmerkelijks. Zo blijkt dat er aan het oppervlak bijna geen fijne stofdeeltjes te vinden zijn. En dat is best gek. Normaal gesproken hoopt stof zich op door extreme weersomstandigheden en andere ruwe condities die zich op planetoïden afspelen. De onderzoekers vermoeden daarom dat er een bepaald mechanisme moet zijn dat het oppervlak van de planetoïde als het ware schoonveegt. “Het ontbreken van kleine stofdeeltjes suggereert dat er specifieke erosieprocessen plaatsvinden,” zegt eerste auteur van de studie Ralf Jaumann. “Denk bijvoorbeeld aan inslagen van kleine meteorieten, bevingen of de verplaatsing van keien.”


In de toekomst zijn de wetenschappers van plan de beelden te vergelijken met metingen van verschillende koolstofhoudende chondrieten op aarde. Bovendien zal ruimtesonde Hayabusa-2 volgend jaar op aarde terugkeren met een laadbak vol monsters van Ryugu. Onderzoekers kunnen niet wachten tot de door Hayabusa2 verzamelde monsters op aarde arriveren. Naar verwachting kunnen deze namelijk nog veel meer vertellen over Ryugu én de omstandigheden in het jonge zonnestelsel.