Met de ontdekking is het oeuvre van Van Gogh twee tekeningen rijker.

De tekening is in het bezit van de Van Vlissingen Art Foundation en uitgebreid door deskundigen onderzocht. Zowel het onderwerp als het materiaalgebruik, de stijl, techniek en herkomst van de tekening wijzen erop dat Van Gogh deze maakte. Dat heeft het Van Gogh Museum zojuist bekend gemaakt. De tekening – getiteld ‘De heuvel van Montmartre met steengroeve’ – stamt uit 1886. Op de tekening is een heuvel met daarop een aantal huizen en een molen te zien.

Hier zie je de tekening die nu ontdekt is en stamt uit de collectie van de Van Vlissingen Art Foundation. Afbeelding: Van Vlissingen Art Foundation.

Wat de ontdekking van deze tekening extra bijzonder maakt, is dat er nu in één keer twee tekeningen aan het oeuvre van Van Gogh kunnen worden toegevoegd. Het Van Gogh Museum bezit namelijk een tekening die zowel qua onderwerp, stijl, techniek, materiaalgebruik en formaat sterke overeenkomsten vertoont met de tekening uit de Van Vlissingen Art Foundation. Deze tekening werd eerder afgeschreven (zie kader hieronder), maar kan op basis van de nieuwe ontdekking toch definitief aan Van Gogh worden toegeschreven.

Hier zie je de tekening die in het bezit is van het Van Gogh Museum en waarvan eerder niet met zekerheid kon worden gesteld dat deze door Van Gogh was gemaakt. Afbeelding: Van Gogh Museum Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation).

“De twee tekeningen zijn overduidelijk van dezelfde hand en in stijl verwant aan Van Goghs modeltekeningen die hij begin 1886 eerst in Antwerpen en vervolgens in Parijs op het atelier van Cormon maakte,” aldus onderzoeker Teio Meedendorp, verbonden aan het Van Gogh Museum. “Ook de gebruikte tekenmaterialen zijn identiek en de onderwerpen zijn te verbinden met schilderijen die Van Gogh in het voorjaar en in de vroege zomer op Montmartre maakte. Binnen het getekende oeuvre van Van Gogh zijn dit twee opvallende werken die mooi illustreren hoezeer hij in de periode winter/voorjaar 1886 nog op zoek was naar een eigen stijl. Ze illustreren een fase in het leerproces van de kunstenaar, die zichzelf in Parijs uiteindelijk opnieuw uitvond, maar hier nog even het traditionele artistieke pad bewandelde.”

De tekening die in het bezit is van het Van Gogh Museum werd eerder afgeschreven, omdat er te weinig vergelijkingsmateriaal was. Bovendien werd de link met de studies bij Cormon niet gelegd, omdat werd aangenomen dat Van Gogh het atelier pas in het najaar van 1886 bezocht.

Natuurlijk gaan Meedendorp en collega’s niet over één nacht ijs: er is grondig onderzoek gedaan alvorens de tekening van de Van Vlissingen Art Foundation aan het oeuvre van Van Gogh toe te voegen. Zo werd behalve de tekening zelf, ook de herkomst uitgebreid bestudeerd. Dat onderzoek wijst uit dat de tekening ooit deel uitmaakte van de collectie van Vincent en Theo van Gogh. De weduwe van Theo – Johanna van Gogh-Bonger gaf de tekening in 1911 aan de kunsthandelaar J.H. de Bois die ‘m in 1917 weer verkocht. Al die tijd is de tekening nooit tentoongesteld of gepubliceerd.

De laatste keer dat er een tekening van Van Gogh werd ontdekt, was in 2012. In totaal zijn ons – naast een vijftal schetsboekjes – ruim 900 tekeningen van de schilder bekend.