Eén van de behandelmethoden tegen neuroblastoma, een gevaarlijke vorm van kanker bij zeer jonge kinderen, werkt niet altijd even goed. Hoe komt dit? Amsterdamse en Amerikaanse wetenschappers hebben een oplossing gevonden: een combinatietherapie.

Neuroblastoma is een veelvoorkomende vorm van kanker bij zeer jonge kinderen, met name bij kinderen van nog geen twee jaar oud. Het is ook een van de gevaarlijkste vormen van kinderkanker. Slechts 55 procent van de kinderen met neuroblastoma haalt het vijfde levensjaar. Opvallend is dat de tumor zich telkens anders ontwikkelt; sommige varianten worden vanzelf weer kleiner, terwijl de agressieve varianten levensbedreigend zijn.

Eén van de bestaande behandelmethoden voor patiënten met een hoog risico is een behandeling met Vitamine A-zuur. Deze slaat echter niet altijd aan. De reden hiervoor was tot nu toe niet duidelijk. Een groep van samenwerkende onderzoekers lijkt hier echter een verklaring voor te hebben gevonden.

Geen reactie door alternatieve route
Met behulp van RNA-interferentie, een moderne techniek om genen te identificeren door bepaalde genen uit te schakelen, slaagde de onderzoeksgroep van René Bernards (NKI-AVL) erin om na te gaan hoe een neuroblastomacel resistent kan worden tegen vitamine A-zuur. Zij vonden dat als het tumorsuppressorgen NF1 wordt geïnactiveerd, de cellen niet langer op het vitamine A-zuur reageren.

Als het NF1-gen wordt uitgeschakeld, wordt er een alternatieve route geactiveerd, en juist de activatie van die alternatieve route veroorzaakt de resistentie tegen de behandeling met Vitamine A-zuur. De onderzoeksgroep van Rogier Versteeg op het AMC vond dat het NF1-gen inderdaad vaak defect of inactief is in neuroblastomen, wat met een slechte prognose voor de patiënten gepaard ging.

Combinatietherapie
Deze alternatieve route die geactiveerd wordt door NF1-defecten lijkt het antwoord te zijn op de vraag waarom de Vitamine A-zuurtherapie vaak niet aanslaat. De onderzoekers vermoeden dat het toevoegen van een zogenaamde MEK-remmer, die ervoor moet zorgen dat de alternatieve route geblokkeerd wordt, ervoor zorgt dat de behandeling wel aanslaat. Mogelijk zal deze combinatietherapie tot goede resultaten leiden. In celkweekmodellen van neuroblastoma werkt deze combinatie prima. Als dit bevestigd kan worden met verdere experimenten ligt het voor de hand deze combinatie in de toekomst in de kliniek te testen.