En misschien lopen op het platteland van Myanmar nog wel van die spinnen met staarten rond!

In een stukje barnsteen – gefossiliseerd hars – hebben onderzoekers 100 miljoen jaar oude spinnen ontdekt. En niet zomaar spinnen; spinnen met een staartje. Dat is te lezen in het blad Nature Ecology & Evolution.

Een reconstructie van de spin die onderzoekers in barnsteen hebben ontdekt. Waarschijnlijk gebruikte deze zijn staart als een soort antenne, waarmee hij meer informatie over zijn omgeving kon verzamelen. Aan de achterzijde van het lichaam zijn ook de spintepels zichtbaar. Of de spin er ook daadwerkelijk een web mee vervaardigde, is onduidelijk. De onderzoekers wijzen erop dat ook moderne spinnen hun zijde voor tal van doeleinden gebruiken: ze maken er een web van, wikkelen hun eitjes erin, maken er een soort holletjes van of gebruiken het om hun weg naar huis te vinden. Afbeelding: Dinghua Yang (via Kansas University).

Piepklein
In totaal hebben de onderzoekers vier van deze spinnen ontdekt. Ze zijn stuk voor stuk piepklein: ongeveer 2,5 millimeter lang (exclusief het 3 millimeter lange staartje). De spinnen lijken in veel opzichten op de moderne spin. Zo hebben ze vergelijkbare poten, kaken en zelfs een spintepel (waar spinsel uit voortkomt). Het grote verschil tussen de 100 miljoen jaar oude spinnetjes en de moderne spin moge duidelijk zijn: het staartje. Geen enkele ons bekende, nog levende spin heeft namelijk zo’n staart.

Een spinnetje met staart in barnsteen. Afbeelding: University of Kansas | KU News Service.

Staart
De vondst suggereert dat de voorouders van moderne spinnen wél een staart hadden. Dat vermoeden ontstond enige tijd geleden al nadat onderzoekers spinachtige organismen uit het Devoon (380 miljoen jaar geleden) en Perm (290 miljoen jaar geleden) ontdekten. De spinachtigen in kwestie leken op een spin, hadden een staartje, maar moesten het zonder spintepel doen. En nu is dus een spinachtige ontdekt mét staart en spintepel. “Dat maakt de nieuwe vondst zo interessant,” stelt onderzoeker Paul Selden. “Het lijkt een tussenvorm te zijn. In onze analyse zit deze tussen het oudere exemplaar dat nog geen spintepel had ontwikkeld en de moderne spin zonder staart in.”

De voorouders van de spin hadden waarschijnlijk dus een staartje. Maar de onderzoekers gaan nog een stap verder. Zo sluiten ze niet uit dat er op aarde nog spinnen met een staartje rondlopen. Het lijkt namelijk niet ondenkbaar dat de nakomelingen van deze met een staart uitgeruste piepkleine spinnetjes zich verborgen houden in de afgelegen bossen van Myanmar. “We hebben ze nog niet gevonden, maar sommige van deze bossen zijn nog niet goed onderzocht en het is maar een klein beestje,” stelt Selden.