goudklompje

Kun jij het je voorstellen dat een klompje goud op het schuim van jouw cappuccino rust? Waarschijnlijk niet, want goud is zwaar. Om precies te zijn: 19 keer zo zwaar als water, waardoor goud zwaarder is dan lood en kwik.

Wetenschappers hebben echter een nieuwe vorm van goud ontwikkeld, die bijna net zo licht is als lucht. Het materiaal bestaat voor 98 procent uit lucht en voor twee procent uit een mix van goud (meer dan 80%) en een melkproteïne (minder dan 20%). Hierdoor is dit twintig karaats goudklompje het lichtste goud ooit. “Het materiaal is lichter dan water”, stelt onderzoeker Raffaele Mezzenga van het ETH Zurich.

Met het blote oog is het verschil tussen een normale goudklomp en dit lichte goud nauwelijks te zien. Toch voelt het lichte goud wel heel anders. Wanneer je het oppakt, is het zacht en kneedbaar.

Uniek proces
Voor de onderzoekers was het een flinke uitdaging om het goud te creëren. Eerst verhitten zij de melkproteïnen om zogenoemde amyloïde fibrillen te maken. Deze vezels legden ze vervolgens in een oplossing van goudverbindingen. Hierdoor ontstond een gelachtig goudvezelnetwerk. “De grootste uitdaging was om dit fijne netwerk te drogen zonder het te vernietigen”, vertelt onderzoeker Gustav Nyström. De onderzoekers maakten gebruik van koolstofdioxide om het goud te drogen.

goudklompje-2

Donkerrood goud
Opvallend is dat wetenschappers invloed kunnen uitoefenen op de kleur van het goud. Wanneer de omstandigheden worden aangepast – en het goud niet kristalliseert in microdeeltjes, maar in nog kleinere nanodeeltjes – dan kleurt het goud donkerrood.

Toepassingen
Het nieuwe goud kan gebruikt worden in bijvoorbeeld sierraden en horloges. Ook kan het materiaal gebruikt worden in instrumenten of sensoren. Een goed voorbeeld is een druksensor. “In normale omstandigheden raken de individuele gouddeeltjes in het materiaal elkaar niet, waardoor het gouden aerogel geen elektriciteit geleid”, zegt Mezzenga. “Wanneer de druk stijgt, wordt het materiaal kleiner, raken de deeltjes elkaar wel af en is het goud wél geleidend.”