Het Filchner-Ronne-ijsplateau krijgt tegen alle verwachtingen in waarschijnlijk toch last van klimaatverandering.

Nog deze eeuw zal het plateau beginnen met smelten en dat smelten zal vervolgens heel snel gaan. Die conclusie trekken wetenschappers in het blad Nature. Ze baseren hun conclusies op klimaatmodellen.

Warm water
Niemand had gedacht dat de ijskap door toedoen van klimaatverandering echt gevaar zou lopen. Men dacht namelijk dat warmer wordende waterstromen niet in staat zouden zijn om de ijskap aan te tasten. “Maar wij hebben een mechanisme ontdekt dat warm water richting de kust dwingt en dat heeft de komende decennia een enorme invloed op de ijskap,” legt onderzoeker Hartmut Hellmer in een persbericht uit.

Warm water mijdt het ijsplateau nu nog, maar dat gaat waarschijnlijk veranderen. Afbeelding: Alfred-Wegener-Institut.

Kettingreactie
Het smelten van de ijskap is het resultaat van een kettingreactie. De temperatuur boven het zuidoostelijke deel van de Weddellzee stijgt. Hierdoor wordt zee-ijs in dit deel van de zee dunner en gaat het zich ook gemakkelijker verplaatsen. Daardoor zal warm water gemakkelijker onder de ijskap kunnen komen. Al tegen het eind van deze eeuw zou de ijskap kunnen gaan smelten.

Warm water kruipt onder het ijsplateau. Afbeelding: Alfred-Wegener-Institut.

Vijftig meter
Waarschijnlijk zal de ijskap het snelst smelten op de plaats waar deze – als uiteinde van de gletsjer – op de zeebodem rust. Die zone ziet u hierboven afgebeeld (aufsetzlinie). Overigens smelt de ijskap nu ook al wel. Gemiddeld verliest deze zo’n vijf meter per jaar. Maar aan het eind van de eeuw zal dat smeltproces enorm versnellen en kan de ijskap wel vijftig meter in een jaar verliezen.

Welk effect deze verrassing op de zeespiegelstijging heeft? Dat is niet helemaal duidelijk. Wetenschappers zijn nu nog aan het berekenen welke gevolgen het smelten van deze ijskap heeft voor het ijs dat zich daarachter bevindt. Maar het is goed mogelijk dat de zeespiegel door het smelten van de kap enkele millimeters extra stijgt.