De temperaturen in het Noordpoolgebied stijgen ongeveer twee keer zo hard als op de rest van de wereld.

Dat stellen onderzoekers in hun Arctic Report Card. Voor het elfde jaar op rij komt dit rapport over het Noordpoolgebied uit. Aan het rapport is door 51 wetenschappers uit elf verschillende landen gewerkt. De conclusies liegen er niet om. “Zelden hebben we het Noordpoolgebied een duidelijker, krachtiger of uitgesprokener signaal van hardnekkige opwarming zien afgeven,” stelt onderzoeker Jeremy Mathis.

Temperatuur op het land
Nog niet eerder hebben onderzoekers in het Noordpoolgebied zo’n hoge luchttemperatuur boven het land gemeten als dit jaar. Die temperatuur ligt zo’n 3,5 graden Celsius hoger dan in 1900. Daarmee stijgt de temperatuur in het Noordpoolgebied twee keer sneller dan de gemiddelde temperatuur wereldwijd.

Watertemperatuur
En ook de watertemperatuur in het Noordpoolgebied ligt hoog. In augustus lag de temperatuur van de Barentszzee en Tsjoektsjenzee zo’n 5 graden Celsius boven de gemiddelde temperatuur die tussen 1982 en 2010 in deze zeeën werd gemeten.

Nog nooit werden zulke hoge temperaturen gemeten op de Noordpool. De temperaturen in dit deel van de wereld stijgen ongekend hard. Afbeelding: NOAA.

Sneeuw en ijs
Maar de onderzoekers kijken verder dan temperatuur alleen. Zo buigen ze zich ook over de hoeveelheid sneeuw en ijs in het Noordpoolgebied. En ook daar worden records gebroken. Nog niet eerder zagen we in het Noord-Amerikaanse deel van het Noordpoolgebied – het noordelijke deel van Alaska, Canada en Groenland – in het voorjaar zo weinig sneeuw liggen als in 2016. In mei was voor het eerst sinds satellieten dit deel van de wereld in de gaten houden minder dan 4 miljoen vierkante kilometer grond met sneeuw bedekt. Ondertussen breekt ook het zee-ijs in het Noordpoolgebied records. Nog niet eerder was het gemiddelde oppervlak dat het zee-ijs in november op de Noordpool bestreek, zo klein. Tegelijkertijd wordt het zee-ijs ook steeds jonger. Slechts zo’n 22 procent van het oppervlak dat door zee-ijs bedekt wordt, wordt bedekt door zee-ijs dat meerdere jaren oud is. In 1985 bestond het zee-ijs rondom de Noordpool nog voor zo’n 45 procent uit meerdere jaren oud ijs. En ook dat is zorgwekkend, omdat jonger ijs dunner is en dus gemakkelijker smelt.

Het zee-ijs in het Noordpoolgebied wordt steeds jonger. Afbeelding: NOAA.

Groenland
En ook de Groenlandse ijskap blijft massa verliezen. Dit jaar begon de ijskap veel vroeger dan gebruikelijk met smelten.

De Groenlandse ijsmassa wordt sinds 2002 met satellieten in de gaten gehouden en neemt rap af. Afbeelding: NOAA.

En die hogere temperaturen hebben gevolgen. Doordat het zee-ijs smelt, kan bijvoorbeeld meer zonlicht doordringen in de oceaan, waardoor algen zeer goed gedijen. Daarnaast kunnen kleine zoogdieren – zoals spitsmuizen – dankzij de hogere temperaturen hun heil noordelijker gaan zoeken. En dat doen ze ook. Het leidt volgens de onderzoekers tot “een enorme reorganisatie van dierengemeenschappen op de top van de wereld”.