De stofstorm bedekt nog steeds vrijwel het hele oppervlak van Mars.

Inmiddels is het al meer dan drie weken geleden dat NASA voor het laatst contact had met Opportunity. Het is te wijten aan een stofstorm die eind mei ontstond en de rode planeet in rap tempo wist te veroveren. Op dit moment bedekt de stofstorm vrijwel het gehele oppervlak van de planeet. Op recente foto’s van Mars is te zien dat alleen hoge bergtoppen – zoals die van Olympus Mons – en de poolkap op de noordpool van Mars de dans ontspringen.

Door de stofstorm is de atmosfeer van Mars gevuld met fijne stofdeeltjes die het zonlicht tegenhouden. En dat is een groot probleem voor Opportunity die afhankelijk is van zijn zonnepanelen. Om energie te besparen, is de rover in een soort winterslaap gegaan. Dat betekent – naar alle waarschijnlijkheid – dat de rover alle systemen – op de missieklok na – heeft uitgeschakeld. Die missieklok is zo geprogrammeerd dat deze de computer aan boord van Opportunity regelmatig ‘wakker’ maakt. Deze checkt dan de lading van de accu’s. Als die te laag is, schakelt de computer zich weer uit.

Curiosity
Dat er al meer dan drie weken geen contact mogelijk is met Opportunity is in het kader van dat verhaal niet heel verrassend. De stofstorm is de afgelopen weken namelijk alleen maar heftiger geworden. Dat blijkt wel uit foto’s die Curiosity – die andere Marsrover die gelukkig niet afhankelijk is van zonne-energie – vorige maand maakte.

Curiosity bevindt zich in de Gale-krater en keek terwijl deze de hierboven getoonde foto’s maakte naar de kraterrand. De foto’s laten zien hoe het uitzicht in een paar weken tijd is veranderd. De eerste foto werd daarbij gemaakt voor de stofstorm opkwam. Afbeelding: NASA.

Hier zie je twee foto’s van Curiosity. De foto links werd gemaakt in mei, voor de stofstorm zich aandiende. De foto rechts werd gemaakt op 17 juni. De rode kleur springt natuurlijk in het oog. Deze is voor een groot deel te herleiden naar het feit dat de atmosfeer gevuld is met stofdeeltjes die vrijwel alleen rood licht en bijna geen groen en blauw licht doorlaten. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / MSSS.

NASA verwacht dat Opportunity pas weer contact zoekt wanneer de stofstorm afzwakt. Grote vraag is wanneer dat gaat gebeuren en hoe snel de storm – die er weken over heeft gedaan om zo heftig te worden als deze nu is – af zal zwakken. Hoewel Opportunity zeer zuinig omgaat met de weinige energie die voorhanden is, neemt die energie natuurlijk wel af. Er is dan ook een kans dat Opportunity – als de stofstorm te lang aanhoudt – straks te weinig energie overhoudt om de accu’s tegen de Martiaanse kou te beschermen en het loodje legt. Het goede nieuws is echter dat de stofstorm niet alleen zonlicht tegenhoudt, maar ook warmte absorbeert, waardoor de temperatuurschommelingen op Mars minder groot zijn en de directe omgeving van Opportunity warmer is dan anders. Of beide effecten van één van de heftigste stofstormen die we ooit op Mars hebben gezien tegen elkaar opwegen? Dat weten we pas als het stof optrekt en Opportunity er al dan niet in slaagt om de aarde weer te contacteren.