Het is deze week alweer drie jaar geleden dat een meteoriet de Russische stad Tsjeljabinsk op deed schrikken. En nog steeds weten we niet precies waar de ruimtesteen vandaan kwam.

De meteoriet – die zo’n 19 meter groot was – explodeerde op 20 kilometer hoogte. Daarbij kwam 500 kiloton aan energie vrij. De schokgolf die door de explosie ontstond, zorgde ervoor dat de ramen van honderden gebouwen uiteenspatten. Bijna 1500 mensen raakten daarbij gewond.

Waar kwam de meteoriet vandaan?
“Drie jaar zijn verstreken sinds Tsjeljabinsk opschrok en in die tijd zijn er meer dan 200 wetenschappelijke papers – waarvan vijftig in het afgelopen jaar – over of gerelateerd aan de meteoriet gepubliceerd,” vertelt onderzoeker Carlos de la Fuente Marcos, die zelf ook aan één van deze onderzoeken meewerkte. Je zou dan ook denken dat we de onverwachte bezoeker inmiddels van top tot teen geanalyseerd en doorgrond hebben. Maar niets is minder waar. Eén van de grootste vragen omtrent de meteoriet is nog altijd onbeantwoord: waar kwam de meteoriet vandaan?

Nog een Tsjeljabinsk
Het is een eng idee: stenen die vanuit de ruimte op de aarde vallen. Toch is de kans dat er ergens op aarde opnieuw een ruimtesteen uit elkaar spat en zoveel energie genereert, klein. Dat zou slechts enkele keren per eeuw gebeuren. En de kans dat het dicht bij een dichtbevolkte stad zoals Tsjeljabinsk gebeurt, is nog kleiner. Dat zou ongeveer 1 keer in de 10.000 jaar gebeuren.

2011 EO40
In het blad Astrophysical Journal is een paper verschenen dat wat dieper op die vraag ingaat, maar deze nog niet helemaal beantwoordt. Volgens de onderzoekers leek de oorspronkelijke baan van de meteoriet sterk op die van planetoïde 2011 EO40. Mogelijk zijn de Tsjeljabinks-meteoriet en 2011 EO40 brokstukken afkomstig van hetzelfde object. Maar als dat zo is, waarom is de Tsjeljabinsk-meteoriet dan wel aarde terechtgekomen en 2011 EO40 niet? Dat kunnen de onderzoekers wel verklaren. Op 15 februari 1982 scheerden de objecten rakelings langs de aarde en daarbij zou onze planeet – met zijn zwaartekracht – de baan van de Tsjeljabinsk-meteoriet zo gewijzigd hebben dat deze iets meer dan drie decennia later op de aarde plofte.

Of we ooit met zekerheid kunnen zeggen van welke planetoïde de Tsjeljabinsk-meteoriet een brokstuk is, is twijfelachtig. De banen van planetoïden veranderen door toedoen van zwaartekracht voortdurend, dus een object met een baan die nu doet denken aan de baan van de Tsjeljabinsk-meteoriet had jaren geleden misschien wel een heel andere baan.