cycloon

Nieuw onderzoek suggereert dat er veel meer cyclonen over de Noordpool razen dan gedacht. Tussen 2000 en 2010 telden onderzoekers er gemiddeld elk jaar zo’n 1900.

En dat is veertig procent meer dan onderzoekers verwacht hadden. “We weten nu dat er meer cyclonen zijn dan gedacht, omdat we beter in staat zijn om ze te detecteren,” merkt onderzoeker David Bromwich op.

Ongezien
Misschien vraagt u zich af hoe de onderzoekers jarenlang tientallen cyclonen over het hoofd hebben kunnen zien. De onderzoekers kunnen dat wel verklaren. Ze wijzen erop dat de cyclonen die ze eerder niet zagen, vrij klein waren en slechts kort over de Noordpool woedden. Ook vonden deze cyclonen vaak plaats in onbewoonde gebieden.

Cyclonen

Cyclonen zijn zones waarin de luchtdruk zeer laag is en waar winden rondheen draaien. Cyclonen kunnen zowel boven land als boven water ontstaan. Hoe cyclonen worden aangeduid, is afhankelijk van hun omvang en locatie. Extreme lagedrukgebieden in tropische wateren worden bijvoorbeeld orkanen of tyfonen genoemd.

Satellieten
De onderzoekers baseren hun conclusie op onder meer gegevens van satellieten, weerballonnen en weerstations. “Elk stukje informatie vertelt een ander deel van het verhaal – temperatuur, luchtdruk, wind, neerslag – en wij proberen al die gegevens erbij te halen en ze op een samenhangende manier te combineren.”

Smeltend ijs
Het onderzoek is heel belangrijk. Niet alleen wanneer we een beter beeld van het weer op de Noordpool willen krijgen, maar juist ook wanneer we meer willen weten over het smeltende ijs daar. Cyclonen leveren daar namelijk een bijdrage aan. “Wanneer een cycloon over het water beweegt, wordt het water gemengd. Op tropische breedtes is het oppervlaktewater warm en orkanen halen koud water van het diepe naar het oppervlak. Op de Noordpool is het precies andersom: daar bevindt zich op grotere diepte warmer water en de cyclonen halen dat water naar het oppervlak.” En zo leveren deze een bijdrage aan smeltend zeeijs in de Noordelijke IJszee.

Onduidelijk is nog hoe de cyclonen zelf op allerlei veranderingen op de Noordpool reageren. “We kunnen nog niet stellen dat het aantal cyclonen toeneemt of afneemt, omdat we daarvoor meerdere decennia nodig hebben,” stelt Bromwich. “We weten wel dat er sinds 2000 sprake is van veel snelle veranderingen op de Noordpool – Groenlands ijs dat smelt, de toendra die ontdooit – dus we kunnen nu een goed beeld krijgen van wat er op de Noordpool in een periode van snelle veranderingen, gebeurt.”