spiegel

U staat voor de spiegel en slaakt een zucht. Uw haar is niet in model te krijgen, uw wallen zijn extreem dik en uw neus is in uw ogen toch echt opzichtig groot. Herkenbaar? Onderzoek toont aan dat het tekenen kunnen zijn van een afwijkende bedrading in uw brein.

Als iemand walgt van zichzelf wanneer hij in de spiegel kijkt omdat hij zichzelf ongeacht de reacties uit zijn omgeving dermate lelijk vindt, lijdt hij aan BDD. Dit staat voor body dysmorphic disorder, een stoornis in hoe iemand zijn eigen lichaam ervaart. Een vreemde psychiatrische aandoening omdat mensen er nog zo goed uit kunnen zien; zelf zien ze dit niet. Nieuw onderzoek aan de University of California lijkt aan te tonen dat de beginselen van de ziekte in het brein te zien zijn: de bedrading, dat wil zeggen de verbindingen tussen hersencellen, is anders.

Bedrading
Mensen met BDD hebben over het hele brein een andere bedrading dan normaal. Zo kwam uit eerder onderzoek dat BDD’ers visuele informatie anders verwerken en ook de verbindingen tussen breindelen die visuele en emotionele informatie verwerken, bleken anders te zijn dan ‘normaal’. Het nieuwe onderzoek in Neuropsychopharmacology suggereert dat door deze patronen het brein minder informatie verwerkt; iemand blijft bezig met zijn uiterlijke details.

Hersenscan
De onderzoekers scanden met DTI (diffusion tensor imaging) de hersenen van veertien volwassenen met BDD en zestien gezonde volwassenen. Doel was om de verbindingen letterlijk in kaart te brengen om te zien hoe deze bij BDD georganiseerd zijn. Met een computerprogramma maakten de onderzoekers ‘hersenkaarten’ van de scans en konden ze deze met elkaar vergelijken.

Links de verbindingen van een gezond brein, rechts de verbindingen van een persoon met BDD. Het BDD brein heeft gemiddeld meer lokale verbindingen in aparte breindelen. De blauwe bolletjes geven aan waar de breindelen ‘beginnen’ en ‘eindigen’. Foto: UCLA (University of California)

Links de verbindingen van een gezond brein, rechts de verbindingen van een persoon met BDD. Het BDD brein heeft gemiddeld meer lokale verbindingen in aparte breindelen. De blauwe bolletjes geven aan waar de breindelen ‘beginnen’ en ‘eindigen’. Foto: UCLA (University of California).

Lokale verbindingen
“Hoe minder efficiënt de verbindingen van een patiënt zijn, hoe erger de symptomen, met name compulsief gedrag zoals in spiegels kijken,” zegt Jamie Feusner, hoofdauteur van het onderzoek. Zoals op de afbeelding te zien is, hebben BDD’ers meer lokale verbindingen. Dit wijst erop dat patiënten zich fixeren op de kleinste details zoals één klein sproetje in hun gezicht of op hun lichaam. Het gevolg hiervan is dat ze zichzelf niet als ‘geheel’ kunnen zien. Bij het kijken in de spiegel trekt dat kleine sproetje gelijk weer de aandacht en ook als de spiegel weg is, blijven de patiënten met die details bezig. Gevolg: blijvend gepieker en stress door het uiterlijk en dat leidt tot compulsief gedrag waardoor ze moeilijk gewoon hun leven kunnen leiden. Ze blijven veel thuis en soms kan de aandoening zelfs leiden tot zelfmoord. Grote gevolgen door zo’n vreemde zeldzame ziekte (2% van de mensen heeft BDD) die gevolg is van een andere bedrading van het brein. Er is weinig over BDD bekend terwijl het toch meer voorkomt dan andere psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie.

Naast duidelijk meer lokale verbindingen binnen hersendelen zagen de onderzoekers ook een verschil tussen de delen die verband hebben met visuele informatie verwerking en delen voor herkenning van emoties. “De manier waarop breindelen met elkaar in contact staan en communiceren, is verstoord,” vertelt Feusner. Wat BDD’ers zien en wat ze daarbij voelen, klopt dus eigenlijk niet. “Het brein lijkt afgesteld te zijn om kleine details op een erg gevoelige manier te verwerken. Tegelijkertijd maakt dit patroon het onmogelijk om verschillende breindelen goed met elkaar te laten communiceren.” Deze ontdekking kan verklaren waarom BDD’ers constant zo bezig zijn met details van hun uiterlijk en ook in andere gedetailleerde gedachten blijven ‘hangen’.