Na heel wat tegenslagen lijkt het prototype nu toch naar behoren te functioneren.

Na een jaar van testen en uitproberen heeft het team van Ocean Cleanup een belangrijke mijlpaal bereikt. Waar eerdere versies van het opruimsysteem vaak nog plastic-stukjes door de vingers lieten glippen, filtert het huidige systeem met succes het afval uit het water. Het team heeft er dan ook alle vertrouwen in dat dit systeem binnenkort korte metten gaat maken met de enorme berg plasticsoep.

Hoe werkt het?
Het systeem bestaat uit een soort drijvende, U-vormige barrière waaraan een drie meter lang net hangt. Het complete systeem wordt door wind en water voortbewogen. Terwijl het systeem zo op de golven dobbert, verzamelt het plastic afval (zie ook het filmpje hieronder). Eigenlijk doet het systeem dienst als een gigantische Pac-man. Het plastic dat door het opruimsysteem wordt verzameld, kan met boten naar de kust worden gebracht voor recycling. In de toekomst hoopt The Ocean Cleanup meerdere van deze opruimsystemen in de Stille Oceaan in te zetten en zo de plasticsoep aldaar flink te laten slinken.

Systeem 001/B
Systeem 001/B werd in juni vanuit Vancouver gelanceerd en is de tweede poging van The Ocean Cleanup om te bewijzen dat het mogelijk is om de oceaan van plastic afval te ontdoen. Het opruimen van de oceaan is trouwens nog niet zo gemakkelijk. Voorgangers van het huidige opruimsysteem slaagden er niet in om het gevangen plastic daadwerkelijk vast te houden. “We hebben geobserveerd dat plastic het systeem verlaat nadat het is verzameld,” zo schreef Boyan Slat, oprichter en CEO van The Ocean Cleanup, eerder. Bovendien brak het systeem ook nog eens onverhoopt in tweeën, waarmee er abrupt een einde kwam aan het avontuur. Maar het team liet zich niet zomaar van de wijs brengen en besloot het systeem verder te verbeteren.


Verbeteringen
Een van de problemen waar het team op stuitte, was de balans tussen de snelheid waarmee het systeem zich voortbewoog ten opzichte van de drijfsnelheid van het plastic afval. Dat leek namelijk niet met elkaar overeen te komen. Het nieuwe prototype is nu voorzien van een zeeanker in de vorm van een parachute. Hierdoor gaat het opruimsysteem langzamer dan het plastic, waardoor ook sneller bewegende plastic-stukjes kunnen worden opgevangen. Bovendien is de zogenoemde ‘kurklijn’ van het prototype verhoogd. Doordat deze rand nu een stukje hoger is, kan het plastic niet meer langs het systeem heen glippen.

Het opruimsysteem vangt nu met succes plastic afval op. Zelfs microplastics ontgaan het prototype niet. Afbeelding: The Ocean Cleanup

Testen
Het team besloot systeem 001/B in het zeewater uit te proberen. En tijdens de testfase van het nieuwe systeem kwamen de initiatiefnemers er tot hun verrassing achter dat het prototype zowel grote stukjes plastic, als microplastics van slechts 1 mm opvangt. “Ons team is vastbesloten gebleven om enorme technische uitdagingen op te lossen om tot dit punt te komen,” zegt Slat. “Hoewel we nog veel meer werk te doen hebben ben ik eeuwig dankbaar voor de toewijding van het team.”

Vallen en opstaan
Het is niet zo gek dat de eerste versies nog niet gelijk de klus klaarden. Want vergeet niet: The Ocean Cleanup is één groot avontuur; dit is nog nooit gedaan. En dus zullen we door schade en schande wijs moeten worden. “Na het begin van deze reis zeven jaar geleden, geeft dit eerste jaar van testen in de onvergefelijke omgeving van zee aan dat onze visie haalbaar is,” zegt Slat. “Het begin van onze missie om de oceaan van plastic afval – dat zich al tientallen jaren ophoopt – te ontdoen, ligt binnen ons vizier.”


Ondanks dit succes is er nog veel werk te verrichten. Met de nieuwe ervaringen op zak gaat nu de volgende ontwikkelingsfase van start. Het doel is uiteindelijk om het opruimsysteem in te zetten in de Great Garbage Patch; een regio in de Stille oceaan waar veel plastic naartoe wordt gezogen. Vervolgens zal het plastic naar land worden gebracht waar het zal worden gerecycled.

Kan The Ocean Cleanup het verschil maken?
Het opruimen van de plasticsoep klinkt als een weergaloos idee. Maar is het dat ook? We vroegen het marien bioloog Jan Andries van Franeker, verbonden aan het DLO onderzoeksinstituut Wageningen Marine Research. En hij is niet onverdeeld enthousiast. Lees het interview hier!