octopus

Wetenschappers hebben in de Baai van Monterey een octopus ontdekt die er meer dan vier jaar over doet om haar eieren uit te broeden. En dat is een record: geen enkel ander dier heeft zoveel tijd nodig om haar eieren uit te laten komen.

Tijdens een duik in de Monterey Baai (onderdeel van de Stille Oceaan) ontdekten onderzoekers in mei 2007 een vrouwelijke octopus die zich aan een rotsachtige richel net boven de bodem van de baai vast had geklemd. Een maand eerder was het vrouwtje – behorende tot de soort Graneledone boreopacifica – hier nog niet te vinden. Het vrouwtje bevond zich op zo’n 1400 meter diepte en werd vergezeld door eitjes. In de vier en een half jaar die volgde doken de onderzoekers nog eens achttien keer naar dezelfde plek en elke keer troffen ze hetzelfde vrouwtje – herkenbaar aan haar littekens – aan. Naarmate de tijd verstreek werden de eitjes van het vrouwtje groter en de onderzoekers konden zien dat de jonge octopussen in de eitjes volop in ontwikkeling waren. Tegelijkertijd werd het vrouwtje steeds magerder en haar huid steeds bleker.

De resten van de eitjes. Afbeelding: © 2011 MBARI.

De resten van de eitjes. Afbeelding: © 2011 MBARI.

Lege eitjes
De onderzoekers zagen het vrouwtje in september 2011 voor het laatst. In oktober 2011 keerden ze opnieuw terug naar de locatie van het vrouwtje, maar ze was weg. Op de rotsachtige richel bevonden zich de resten van lege eitjes. Op basis van deze resten schatten de onderzoekers dat de octopus zo’n 160 jongen kreeg.

Geduld
De octopus deed er dus zeker vier en een half jaar over om de eitjes uit te ‘broeden’. De onderzoekers vermoeden dat het vrouwtje de eitjes in die periode nooit verliet. Ze had zelfs geen interesse in kleine krabben en garnalen die voorbijkwamen. En dat is maar goed ook: de jonge octopussen hebben hun moeder wanneer ze nog in het ei zitten hard nodig. Voor hun ontwikkeling hebben ze veel zuurstof nodig. Dat betekent dat moeder ervoor moet zorgen dat de eieren voortdurend omringd worden door vers, zuurstofrijk zeewater. Ook hield het vrouwtje de eieren goed schoon en beschermde ze de eieren tegen roofdieren. Omdat de jonge octopussen zo’n lange tijd in het ei doorbrengen, zijn ze tegen de tijd dat ze uit het ei komen heel ver ontwikkeld en uitstekend in staat om zich te redden.

De vrouwelijke octopus heeft zich aan de rotsen vastgeklemd. Afbeelding:  © 2007 MBARI.

De vrouwelijke octopus heeft zich aan de rotsen vastgeklemd. Afbeelding: © 2007 MBARI.

Balanceren
De lange broedperiode vergt veel van deze octopus. Het is balanceren tussen het welzijn van de jongen en de behoeften van de moeder. Zij moet immers in staat zijn om het jarenlang zonder of met heel weinig voedsel te doen. Maar blijkbaar gaat dat deze octopus heel goed af. Deze soort komt namelijk veelvuldig in de Stille Oceaan voor. En als deze tactiek voor deze octopus zo goed werkt: zou het dan ook voor andere soorten die op grote diepte leven niet goed werken? De onderzoekers denken van wel. Ze vermoeden dat er op grote diepte nog veel meer organismen te vinden zijn met extreem lange broedperiodes.

Leeftijd
Niet alleen met haar broedperiode breekt deze octopus alle records. De onderzoekers vermoeden dat deze soort octopus ook nog eens het langst levende lid van de klasse der inktvissen is. De meeste leden van deze klasse – waar onder meer octopussen en pijlinktvissen tot behoren – die op niet al te grote diepte wonen, leven ongeveer twee jaar. Deze octopus leeft zeker vier en een half jaar.

Wat er daarna van de moeder is geworden, weten de onderzoekers niet zeker. Wel wijzen ze erop dat de meeste vrouwelijke octopussen sterven nadat hun eitjes uitkomen. “Het lot van een broedende octopus is onvermijdelijk: de dood,” zo schrijven de onderzoekers in het blad PLoS ONE.