De concentraties liggen nu zelfs 50 procent hoger dan vóór de industriële revolutie.

De sensoren van het Hawaïaanse Mauna Loa Observatorium hebben onlangs wederom recordbrekend hoge CO2-concentraties gemeten. Het gemiddelde voor de afgelopen maand maart was 417,14 ppm (deeltjes per miljoen); dat is 50 procent hoger dan vóór de industriële revolutie, toen de gemiddelde CO2-concentratie rond de 278 ppm lag. Het is behoorlijk alarmerend. Niet alleen omdat onderzoekers nog nooit eerder zo’n hoog maandgemiddelde hebben gedetecteerd, maar ook omdat het er niet op lijkt dat het tij binnenkort gekeerd wordt.

Nieuw record
Met de meting van een CO2-concentratie van 417,14 ppm, is er een vrij tragisch nieuw record gevestigd, waarmee de vorige recordhouder van de troon is gestoten. Het vorige record werd in mei 2020 gevestigd, toen de sensoren van het Mauna Loa Observatorium een ongekende 417,10 ppm maten. Daarnaast hebben de onderzoekers ook voor het eerst de atmosferische CO2-concentratie de 420 ppm zien passeren. Op 3 april rapporteerde NOAA een dagelijkse CO2-concentratie van 421,21 ppm. Hoewel dit de eerste dagelijkse meting boven de 420 ppm is, onderstrepen de onderzoekers dat dit niet representatief is voor de gemiddelde omstandigheden.


Gemeten en voorspelde maandelijkse CO2-concentraties door het Hawaïaanse Mauna Loa Observatorium. Afbeelding: Met Office

Al jaren achtereen stijgt de CO2-concentratie gestaag. In 2019 kwam de gemiddelde CO2-concentratie uit rond de 411 ppm. En ook in 2020 zet de stijging door. Na een minimum van 411,15 ppm in oktober 2020, namen de CO2-concentraties daarna weer rigoureus toe. Het gemiddelde voor 2020 is volgens de onderzoekers 413,94 ppm. Dit is 2,58 ppm hoger dan het voorgaande jaar. Oorspronkelijk hadden onderzoekers echter op een stijging van 2,74 ± 0,57 ppm ten opzichte van 2019 gerekend. In 2020 namen de wereldwijde emissies echter onverwacht tijdelijk af, als gevolg van de COVID-19-pandemie. Dit leidde tot een herberekening en een hernieuwde voorspelling, die uitkwam op een CO2-stijging van 2,48 ± 0,57 ppm ten opzichte van 2019. En die voorspelling blijkt nu inderdaad redelijk accuraat.

Jaarlijkse hoeveelheden atmosferische CO2
De concentratie koolstofdioxide in de atmosfeer tikte in 2018 de 407,8 ppm (deeltjes per miljoen) aan, terwijl deze in 2017 nog piekte met 405,5 ppm. Deze toename van 2,3 ppm ligt boven het gemiddelde groeipercentage dat we in het afgelopen decennium van jaar tot jaar zagen. Bovendien ligt de toename dichtbij de waarde die we ook tussen 2016 en 2017 hebben gezien (in 2017 was de CO2-concentratie zo’n 2,2 ppm hoger dan in 2016). In 2019 kwam de CO2-concentratie vervolgens boven de 410 ppm uit en in 2020 steeg deze dus naar 413 ppm.

Al met al zijn het verontrustende cijfers. Want het betekent dat de ingevoerde lockdowns tot op heden nog weinig effect hebben gehad op de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer. “Wereldwijd stoten we zo’n 40 miljard ton CO2 per jaar uit,” zegt Pep Canadell, uitvoerend directeur van het Global Carbon Project. “De impact van COVID-19 op de economie heeft geresulteerd in slechts een kleine vermindering van de uitstoot, zo’n 2,5 miljard ton CO2 minder.” Dit is echter een druppel op een gloeiende plaat. De atmosferische CO2-concentratie blijft dus ook in coronatijd onverminderd en recordbrekend hoog. Bovendien voorspellen onderzoekers dat de atmosferische CO2-concentratie ook dit jaar weer fors zal stijgen. Zo stellen ze dat de maandelijkse CO2-concentraties in 2021 een piek zullen bereiken van 419,5 ± 0,6 ppm in de maand mei. Het jaargemiddelde voor 2021 wordt beraamd op 416,3 ± 0,6 ppm, een stijging van 2,29 ± 0,55 ppm ten opzichte van 2020.

Menselijke activiteit
Dat de CO2-concentratie maar blijft stijgen, is best zorgelijk. Als we op deze voet verder gaan zullen de komende generaties volgens het WMO geconfronteerd worden met steeds ernstiger gevolgen van klimaatverandering, waaronder stijgende temperaturen, extreem weer, zeespiegelstijging en verstoring van ecosystemen. Volgens de onderzoekers wordt deze almaar voortdurende atmosferische CO2-stijging volledig veroorzaakt door menselijke activiteit, zoals het verbranden van fossiele brandstoffen en ontbossing. Omdat natuurlijke koolstofputten veel langzamer CO2 uit de atmosfeer verwijderen dan dat wij uitstoten, neemt de CO2-concentratie constant toe. Het verminderen van de uitstoot vertraagt ​​de opbouw, maar stopt deze niet helemaal, tenzij we het voor elkaar krijgen om helemaal geen CO2 meer de atmosfeer in te pompen.


Al met al komt het erop neer dat we zelfs tijdens de huidige pandemie, die de wereld behoorlijk plat legde, teveel CO2 hebben uitgestoten, waardoor de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer onverminderd toeneemt. Volgens deskundigen is dit echter alles behalve een donderslag bij heldere hemel. “De resultaten zijn weinig verrassend,” stelt onderzoeker Steven Sherwood, verbonden aan het Climate Change Research Centre van de University of New South Wales. “Zoals we al vele jaren weten, zou de wereldwijde uitstoot met ongeveer de helft moeten zijn gedaald om te voorkomen dat de CO2-concentraties verder stijgen. Maar zelfs de COVID-19-pandemie veroorzaakt dat bij lange na niet. Een economische krimp zal dus geen zoden aan de dijk zetten. De enige praktische manier waarop we het tij kunnen keren, is om over te schakelen op hernieuwbare, schone energiebronnen.” En dus zouden we volgens experts schone lucht, schone energie en schoon vervoer hoog op de agenda moeten zetten als onderdeel van de plannen om van de huidige crisis te herstellen.