Dorothy Lee krijgt in het ziekenhuis te horen dat haar man aan een hartaanval overleden is. Op datzelfde moment voelt ze een sterke pijn in haar borst en valt ze flauw. De artsen verwachten tijdens nader onderzoek een bloedprop te vinden, maar haar vaten blijken schoon. Lee krijgt de diagnose ‘gebroken-hartsyndroom’ mee.

Het gebroken-hart-syndroom speelt op na een heftige fysieke of emotionele periode van stress. Vaak gaat het dan om het verlies van een dierbare. De symptomen zijn onder meer pijn op de borst en kortademigheid. Het syndroom ontstaat doordat de spieren van het hart in een soort winterslaap terecht komen. “De cellen leven nog wel, maar zijn als het ware gehandicapt,” vertelt cardioloog Scott Sharkey. Hij publiceerde eind januari een onderzoek naar het fenomeen. Hij bestudeerde 136 patiënten met een gebroken hart. Hun hart werd onder meer het slachtoffer van scheidingen en verlies. Maar ook toekijken hoe een schuur vol met levend vee uitbrand of geld verliezen in het casino is een prima aanleiding voor een gebroken hart, zo concludeert Sharkey.

Wanneer patiënten met het syndroom in het ziekenhuis worden opgenomen functioneren hun harten soms nog maar voor twintig procent. Daarmee mag het syndroom zich in het rijtje van andere aandoeningen die tot ernstig hartfalen leiden, scharen. Het goede nieuws is dat het gebroken-hartsyndroom prima te genezen is. De harten van de meeste patiënten functioneren na 48 tot 72 uur weer op zestig procent sterkte. “Het is opvallend hoe snel dit gebeurt en hoe snel de patiënten herstellen,” merkt cardioloog Chet Rihal op.

Het gebroken hart werd in het begin van de jaren negentig voor het eerst door Japanse onderzoekers opgemerkt. Zij noemden het ‘tako-tsubo’ cardiomyopathie. In de Verenigde Staten werd in 2005 onderzoek gedaan naar het fenomeen. De onderzoekers concludeerden dat 90 procent van de patiënten oudere vrouwen waren. Hun hartcellen zouden door lagere oestrogeenwaarden kwetsbaarder zijn. Maar ook mannen en jonge vrouwen hebben de diagnose ‘gebroken hart’ wel eens gekregen. Afgelopen maand kreeg een 2-jarig meisje tijdens een operatie een gebroken hart. Zij herstelde goed.

Hoewel er relatief weinig mensen zijn die een gebroken hart oplopen, is het volgens onderzoekers belangrijk dat deze weinige gevallen wel worden herkend. “De behandeling van deze patiënten is heel anders dan die van patiënten met een conventionele hartaanval,” meent Rihal. Zo is het bijvoorbeeld heel riskant om een patiënt met een gebroken hart bloedverdunners te geven, omdat deze dan een beroerte kan krijgen.

Dokters zijn er nog steeds niet achter hoe het gebroken-hartsyndroom precies ontstaat. Men vermoedt dat het alles te maken heeft met een interactie tussen adrenaline en de cellen van de hartspier. Adrenaline zorgt ervoor dat calcium de hartcellen in stormt. Een te hoge dosis calcium kan een overload in het hart veroorzaken.

Ook het optreden van het syndroom zorgt voor alsnog voor vragen. Zo liep één van de patiënten een gebroken hart op toen zij een donkere kamer binnenstapte en er overal mensen tevoorschijn sprongen om haar een fijne verjaardag te wensen. Een jaar later stierf haar broer. Een gesproken hart lijkt voor de hand te liggen, maar hartklachten bleven uit.