De klimaatgegevens die in dit ijs opgeslagen liggen moeten helpen om een mysterieuze puzzel op te lossen.

Onderzoekers hebben drie jaar lang de Antarctische ijskap uitgekamd, op zoek naar de oudste ijskern op aarde. En met trots is die plek nu gepresenteerd. De onderzoekers vonden een van de meeste barre en levenloze oorden ter wereld: Little Dome C. En daar willen de onderzoekers nu hun boor inzetten, op zoek naar antwoorden over de aardse geschiedenis.

Little Dome C
Little Dome C ligt dertig kilometer verwijderd van het Concordia onderzoeksstation, dat gezamenlijk wordt gerund door Frankrijk en Italië. Het ijs dat hier verborgen ligt, is zo’n slordige 1,5 miljoen jaar oud. Om de beste boorlocatie te vinden, hebben de onderzoekers onder meer radars gebruikt om de ijslagen onder het oppervlak te analyseren. Ook werden er proefboringen verricht tot zo’n 400 meter diep. Uiteindelijk bleek het ijs uit de juiste tijd te stammen en smelt het niet ondanks de warmte die uit het binnenste van de aarde komt.


Onderzoek dicht bij het Concordia onderzoeksstation. Afbeelding: Thibaut Vergoz

Informatie
IJskernen zijn een waardevolle bron van informatie voor wetenschappers. Ze bevatten luchtbelletjes uit de tijd waarin het ijs ontstaan is. En die luchtbelletjes kunnen ons meer vertellen over de concentratie broeikasgassen die toen in de aardse atmosfeer huisde. En dus kunnen we zo meer te weten komen over het klimaat dat de aarde in die tijd had. De oudste ijskern die tot op heden boven is gehaald is zo’n 800.000 jaar oud. Die ijskern was zo´n 3,2(!) kilometer lang en werd eveneens op Antarctica geboord.

Analyse

De onderzoekers gaan gebruik maken van een geheel nieuwe analyseprocedure. Wat het speciaal maakt? Alle broeikasgassen kunnen tegelijk, in één analyse gemeten worden. Bovendien gaat er geen lucht dat uit de kostbare 1,5 miljoen jaar oude ijsmonsters wordt verzameld, verloren tijdens de meting. Dit kan zelfs later nog worden gebruikt voor verder onderzoek.

Warme en koude periodes
Deze oude ijskern werd grondig geanalyseerd, waardoor vervolgens de CO2-concentratie over de afgelopen 800.000 jaar in kaart kon worden gebracht. En de onderzoekers ontdekten iets opvallends. Van nature varieert het klimaat op aarde: periodes van opwarming worden afgewisseld door periodes van afkoeling (ijstijden). Uit de 800.000 jaar oude ijskern bleek dat die periodes zich elke 100.000 jaar afwisselden. Maar volgens sedimenten die op de bodem van de zee zijn ontdekt die tussen de 1,2 miljoen en 900.000 jaar oud zijn, blijkt dat de afwisseling tussen koude en warme periodes veel korter was; zo’n 40.000 jaar. Waarom het proces vertraagde? Niemand die het weet.

Klimaatonderzoekers vermoeden dat broeikasgassen mogelijk een doorslaggevende rol hebben gespeeld. Een analyse van de gassen die opgeslagen liggen in het oudste ijs op aarde zouden mogelijk het mysterie kunnen oplossen. De onderzoekers zijn van plan om in 2021 te beginnen met boren. Uiteindelijk zal in 2024 het oudste ijs ter wereld worden bereikt op een een diepte van 2730 meter. De eerste resultaten hopen de onderzoekers een jaar later te presenteren.