De klus was geklaard met slechts één druk op de knop.

Het is wetenschappers gelukt om ratten van hun alcoholverslaving af te helpen met lasers. Ze gebruikten de laserstralen om tijdelijk specifieke neuronen in het brein van de ratten uit te schakelen. Hierdoor hield de hunkering naar alcohol bij de knaagdieren abrupt op en werden zelfs fysieke symptomen van ontwenning onderdrukt.

Signalen
Uit eerdere studies blijkt dat de overgang van zo nu en dan een drankje naar een afhankelijkheid van alcohol, onder andere plaatsvindt in de manier waarop de hersenen signalen verzenden. Deze signalen zorgen voor een gevoel van hunkering, waardoor het voor veel mensen moeilijk wordt om hun alcoholinname terug te schroeven. Maar welke hersencellen zorgen precies voor dat verslavende effect?


Amygdala
Het onderzoeksteam ging op jacht naar de hersencellen die het drinken in een alcoholverslaafde rat stimuleren. In 2016 kwamen ze al met een mogelijke bron op de proppen: een groep van verbonden neuronen die zich in de centrale kern van de amygdala bevindt. Hoewel deze ontdekking al een grote stap voorwaarts was in het in kaart brengen van de hersenen, moesten de onderzoekers die neuronen nog wel beter karakteriseren. Daarom bestudeerden ze een bepaalde set van neuronen, de zogenaamde CRF-neuronen. De groep van neuronen bestaat voor 80 procent uit CRF-neuronen. Zouden deze cellen dan verantwoordelijk kunnen zijn voor het hunkerende gevoel naar alcohol?

De cijfers

Alcoholverslaving is wereldwijd een groot probleem. Zo blijkt uit de cijfers dat alcohol een rol speelt in bijna 1 op de 10 sterfgevallen onder mensen tussen 15 en 49 jaar oud. Jaarlijks eist alcohol dan ook 2,8 miljoen levens.

Ratten
Om dat uit te zoeken, werden ratten eerst aan een alcoholverslaving geholpen. Ondertussen observeerden ze de cellen in de amygdala nauwlettend. De dieren werden net zoveel alcohol gevoerd totdat ze op een gegeven moment een totale afhankelijkheid vertoonden. Vervolgens stopten de onderzoekers met het aanreiken van alcohol, waardoor er bij de ratten ontwenningsverschijnselen optraden. Toen de onderzoekers vervolgens opnieuw alcohol aanboden, dronken de ratten meer dan ooit. De groep neuronen in de amygdala was actief en vertelde de ratten om meer te drinken.

Lasers
Vervolgens gebruikten de onderzoekers laserstralen om de CRF-neuronen uit te schakelen. En de resultaten waren verbluffend. Niet alleen was het verlangen naar alcohol verdwenen, maar ook de ontwenningsverschijnselen – zoals trillen – verminderden aanzienlijk. Echter, toen de lasers vervolgens weer uitgeschakeld werden, kwamen de symptomen van de verslaving ook gelijk weer terug.

Hoewel de laserbehandeling nog lang niet klaar is voor menselijk gebruik, is het onderzoek toch een enorme doorbraak. Het onthult namelijk bedradingen in de hersenen die een specifiek, destructief gedrag aandrijven. “De ontdekking is interessant,” zegt onderzoeker Olivier George. “Het betekent dat we weer een puzzelstukje hebben gevonden die het neurale mechanisme van alcoholgebruik uitlegt.” De volgende stap is om het werk te vertalen naar de mens. Zo willen de onderzoekers een manier vinden om alleen de specifieke CRF-neuronen te remmen.