Een organisme dat van nature geen magnetisch veld kan voelen, is daar dankzij de wetenschap nu wel tot in staat.

Magnetische velden zijn eigenlijk overal wel terug te vinden. Alleen zijn lang niet alle organismen in staat om ze op te merken. Voor andere organismen zijn ze juist weer onmisbaar: denk aan vogels die het magnetisch veld van de aarde gebruiken om te navigeren.

Gist
Wetenschappers hebben organismen die die vaardigheid van nature moeten missen nu de mogelijkheid gegeven om magnetische velden toch op te merken. Ze experimenteerden met gist: een eencellige schimmel die geen magnetische velden voelt.

De pijlen wijzen een grotere concentratie ijzer in de gistcel aan. Foto: Wyss Institute for Biologically Inspired Engineering / Harvard University

IJzer
Een methode om magnetisme te veroorzaken, is het toedienen van ijzer. Alleen werkt dat vaak niet goed: cellen stoppen het weg, zodat het geen effect kan hebben. De onderzoekers hebben daar een stokje voor gestoken. Ze blokkeerden het eiwit in gist dat ervoor moet zorgen dat het ijzer geen effect heeft. En dus was het ijzer in staat om zich vrijelijk door de gist te bewegen. Door het ijzer werd de gist zo gevoelig voor magnetisme dat deze zich richting een externe magneet begon te bewegen.

Mens
De onderzoekers stuitten tijdens hun studie ook op een methode om gist nog gevoeliger te maken voor magnetisme. Hiervoor werkten ze met verschillende eiwitten. Het feit dat vergelijkbare eiwitten ook in mensen voorkomen, wijst erop dat het onderzoek ook implicaties kan hebben voor onze soort.

Ziekte
Maar waar kunnen wij magnetisme nu voor gebruiken? Nou, bijvoorbeeld om bepaalde ziekten te bestrijden. Door specifieke cellen gevoelig te maken voor magneten kunnen deze heel gemakkelijk van andere cellen gescheiden worden. Zo kunnen ziekteverwekkers uit het lichaam worden verwijderd. “Dus misschien klinkt magnetische gist niet als een serieuze wetenschappelijke doorbraak: het is eigenlijk een heel belangrijke eerste stap richting het in gebruik nemen van dit natuurlijke fenomeen,” vertelt onderzoeker Pamela Silver.

Het volledige onderzoek naar de magnetische gist verschijnt in het blad PLoS ONE.

De onderzoekers legden magneten onder het petrischaaltje en zorgden ervoor dat deze een gezichtje vormden. Gist voelde zich aangetrokken tot de magneten en 'tekende' zo langzaam maar zeker het gezichtje in het petrischaaltje. Foto: PLoS ONE - doi:10.1371/journal.pbio.1001274.g001