morfine

Suikerbieten en gist: de ingrediënten van nieuwe drugs die wellicht over enkele jaren in het criminele circuit verhandeld worden. Wetenschappers ontdekken per toeval dat de twee ingrediënten de mix kunnen vormen voor verslavende middelen.

“Over enkele jaren kan iedereen thuis een drug zoals morfine maken,” zegt bio-engineer John Dueber van de Universiteit van Californië. Een enzym uit suikerbieten kan in gist ervoor zorgen dat glucose verandert in morfine, codeïne en andere middelen die tot nu toe uit bepaalde papavers (bloemen) gemaakt worden. Wetenschappers uit de VS en Canada wisten de stof succesvol in een genetische vorm van gist te creëren. De bedoeling van wetenschappers was alleen niet om illegale drugs te produceren. Ze ontdekten de mix per toeval bij de ontwikkeling van nieuwe, goedkopere, meer effectieve en tegelijkertijd minder verslavende pijnstillers. “Nu moeten we ervoor zorgen dat deze kennis binnenkort niet misbruikt gaat worden,” zegt bio-engineer Dueber.

Morfine en heroïne
De onderzoekers zijn er in ieder geval wel in geslaagd om op een goedkope en eenvoudige manier medicatie te ontwikkelen, die tegelijkertijd nieuwe voordelen en minder bijwerkingen heeft. Daartegenover staat dat drugsdealers deze mogelijkheden kunnen aangrijpen om goedkoop morfine of heroïne in hun eigen huis te brouwen. In twee jaar tijd (tussen 2010-2012) stierven er bijna 14.000 mensen aan een overdosis heroïne of andere pijnstillers van opiaten (een stofje uit de papavers), volgens de U.S. Centers for Disease Control and Prevention. “Dit aantal zal flink toenemen zodra dealers en gebruikers hun eigen drugs beginnen te brouwen,” zegt Kenneth Oye, een biotech beleidsexpert aan de Massachusetts Institute of Technology.

Opiaten nabootsen
Opiaten, een stofje uit papavers, hebben een pijnstillende werking. Ze behoren tot benzylisoquinoline alkaloïden (BIA’s) in planten. Deze complexe stoffen zijn moeilijk na te maken in een lab. “Planten hebben erg trage groeicycli, waardoor het moeilijk is om alle mogelijke chemische stoffen bij de BIA stadia te bestuderen,” zegt William DeLoache, de wetenschapper die de succesvolle mix ontdekte. “Echter, door de microben van de BIA stadia in een petrischaaltje te plaatsen, konden we gemakkelijk het DNA van de gist afstemmen en testen.”

De onderzoekers splitsten de genen waardoor ze verschillende BIA samenstellingen konden maken, waaronder BIA samenstellingen als ingrediënt voor morfine en codeïne, maar ook samenstellingen die als basis kunnen dienen voor antibiotica of kankerwerende stoffen. Nu is het eindelijk gelukt om eenvoudiger en goedkoper deze stoffen te produceren: een goede ontwikkeling voor toekomstige medicatie.

L-Dopa
DeLoache en zijn collega’s ontdekten dat het enzym DOPA dioxygenase ervoor zorgde dat de stof L-Dopa – een stofje dat zorgt voor de aanmaak van dopamine en ook gebruikt wordt bij de ziekte van Parkinson – geel kleurde. “Hierdoor konden we dit enzym als kleursensor gebruiken om te kijken welke microben in staat zijn om het suikerbietenzym tyrosine hydroxylase in L-Dopa om te zetten. Door vervolgens aan het enzym van de suikerbiet te sleutelen, ontstond er drie maal zo veel L-Dopa in dezelfde gist.

De fine-tuning van deze ontdekking zal naar verwachting twee tot drie jaar duren. “Zodra dit gebeurt, kan iedereen in feite met het juiste recept in hun eigen keuken morfine maken. Door slechts een kleine hoeveelheid – misschien zelfs slechts enkele milliliter – kun je dan high worden,” zegt bio-engineer Dueber.