sociaal netwerk

Wij mensen kunnen hele ingewikkelde sociale netwerken onthouden. Zo kunnen we vaak moeiteloos onthouden dat ons neefje de buurman is van de tante van de zus van onze baas. Maar hoe doet ons brein dat toch? Simpel: door een beetje vals te spelen, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

“Mensen zijn in staat om er grote, uitgestrekte en gecompliceerde sociale netwerken op na te houden, omdat ze grote, uitgestrekte, gecompliceerde sociale netwerken niet kunnen onthouden,” vertelt onderzoeker Matthew Brashears, van Cornell University. We onthouden een versimpelde structuur die lijkt op dat grote, gecompliceerde sociale netwerk. En wanneer bepaalde sociale banden niet in die versimpelde structuur passen, onthouden we deze en andere uitzonderingen ‘los’ van die structuur, in plaats van alle sociale banden tegelijkertijd te onthouden.

Getallen
Brashears vergelijkt het met het onthouden van een rij getallen. Het lijkt op het eerste gezicht misschien onmogelijk om deze rij getallen te onthouden: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, etc. Tot u ontdekt dat er elke keer twee bijkomen. Nu wordt het een makkie. Zo doet ons brein dat ook met sociale verbanden. Het onthoudt een bepaald patroon en dat patroon passen we toe op onze sociale connecties.

WIST U DAT…

…dolfijnen een heel open sociaal netwerk hebben?

Resultaten
Brashears en zijn collega’s trekken die conclusie op basis van een onderzoek onder 300 proefpersonen. De proefpersonen kregen tekstjes te lezen waarin een groep mensen en de verbanden tussen deze mensen beschreven werden. In sommige tekstjes werden familiebanden genoemd (bijvoorbeeld: Aline is de tante van Rob, het neefje van de zus van Karin). In andere tekstjes werden die familietermen niet gebruikt. In andere tekstjes werden triaden genoemd: groepjes bestaande uit drie personen die elkaar allemaal kenden. Nadat de proefpersonen de tekstjes gelezen hadden, moesten ze zich zoveel mogelijk van de beschreven verbanden zien te herinneren. Wanneer proefpersonen tekstjes hadden gelezen met daarin de familietermen of triaden waren ze vijftig procent beter in staat om de verbanden te onthouden dan wanneer een tekstje geen familietermen of triaden bevatte. Dat was zelfs het geval wanneer de tekstjes met familietermen of triaden twee keer zoveel verbanden bevatten als de tekstjes zonder deze familietermen of triaden. Wanneer een tekstje alleen familietermen en geen triaden bevatte, bleken mensen aanzienlijk slechter te presteren: ze konden de verbanden slecht onthouden. “Dat is net zoiets als een willekeurige rij getallen zien te onthouden door de regel ‘er komen er elke keer twee bij’ te hanteren,” stelt Brashears. Dat werkt niet.

“Onze vaardigheid om sociale banden te onthouden en te onderhouden – en grotere netwerken te bouwen – had te maken met het bedenken van nieuwe en interessante manieren om die informatie te comprimeren. Het gaat over het structureren van onze groepen en hoe dat ons in staat stelt om ze ons te herinneren.” Eén van de redenen waarom menselijke netwerken er vrijwel altijd hetzelfde uit zien, heeft dan ook te maken met het feit dat sociale netwerken er wel zo uit moeten zien, willen we in staat zijn om ze te onthouden.